محبعلی: نباید قربانی معامله قدرت‌های بزرگ شویم

به گزارش عصررسانه، قاسم محبعلی، تحلیلگر مسائل بین‌الملل، در اولین نشست تشکیلاتی حزب توسعه ایران اسلامی، با اشاره به اینکه ما جزو کشورهایی هستیم که بحران‌های متعدد داریم و حل مشکلات‌مان با جهان بسیار پیچیده است، بیان کرد: در طی ۴۶ سال اخیر، در ساختار جهانی خصوصا در حوزه اقتصادی افول کرده‌ایم. توسعه مهمترین چیزی است که از دست دادیم.
وی با بیان اینکه کشور ما دارای چند بحران است، افزود: نخست، بحران‌های ساختاری و حکمرانی خودمان است. در سال ۱۳۶۸، اروپایی‌ها به ما گفتند که ما مناسبات‌مان را بر پایه دموکراسی، حقوق بشر و اقتصاد باز بنا می‌کنیم، زیرا وقتی در کشوری دموکراسی و حقوق بشر حاکم نباشد، برای خودش و دیگران بحران تولید می‌کند و به عنوان مثال مردمش به دیگر کشورها مهاجرت می‌کنند. به علاوه در کشورهایی که اقتصاد بسته است، حکومت قدرت زیادی می‌یابد و بحران‌های بین‌المللی خلق می‌کند.
این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه حکومت‌هایی که مبتنی بر ایدئولوژی هستند، سیاست‌های فرامرزی دارند و بحران‌های جهانی تولید می‌کنند، گفت: این‌ها همه در ذیل بحران ساختاری است که بدون حل آن‌، نمی‌توانیم‌ روابط مناسبی را با منطقه و جهان داشته باشیم. ما قادر نیستیم که با کشورها مناسبات نهادینه‌شده داشته باشیم، زیرا هنوز بحران ساختاری و حکمرانی خود را حل نکرده‌ایم.
محبعلی با بیان اینکه بحران بعدی دوری از روند جهانی شدن است، عنوان کرد: ما زمانی انقلاب کردیم که روند جهانی‌شدن در حال شکل‌گیری بود و بسیاری از کشورها در همان زمان توسعه یافتند، اما ما خود را محروم کردیم. از دهه ۸۰ میلادی تا کنون، بسیاری از حوزه‌ها از جمله اقتصاد جهانی شده است. اکنون ما دیگر مفهومی تحت عنوان اقتصاد محلی نداریم. امنیت هم دیگر کشوری نیست و جهانی شده است. هیچ کشوری نمی‌تواند به راحتی مسئله امنیت خود را حل‌وفصل کند و برای این کار نیازمند به ارتباطات بین‌المللی است. اگر در این چرخه جهانی امنیت حضور نداشته باشیم، هر چه قدر هم که قدرت نظامی خود را افزایش دهیم، نمی‌توانیم‌ امنیت خود را تأمین کنیم. کل درآمد ما به اندازه بودجه وزارت خارجه آمریکاست. بودجه نظامی آمریکا بیش از دو برابر تولید ناخالص داخلی ماست. آیا نزاع با این کشور عاقلانه است؟
وی با اشاره به اینکه در گذشته قدرت در سه مولفه نظامی، سرزمینی و جمعیت خلاصه می‌شد، بیان کرد: ما و روسیه هنوز در آن تفکر باقی مانده‌ایم، در حالیکه اکنون اولین مولفه قدرت یک کشور اقتصاد است و ما تنها ۰.۴ درصد اقتصاد دنیا را در اختیار داریم. مولفه بعدی قدرت سرزمینی و سپس انسانی است و در مرحله بعدی قدرت نظامی قرار دارد. سیاست، رسانه و تکنولوزی نیز مولفه‌های بعدی قدرت هستند. ما باید جایگاه خود در این ۷ مولفه را تعیین کنیم‌.
این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه خاورمیانه از دیرباز بحران‌های حاد داشته است، تصریح کرد: در سال ۲۰۰۵ وزارت دفاع آمریکا کتابی را نوشت که در آن آمده خاورمیانه و آمریکای مرکزی تنها مناطقی هستند که به علت عدم توسعه‌یافتگی، از روند جهانی شدن بازمانده‌اند و ماموریت آمریکا در ۵۰ سال آینده این است که این مناطق را وارد روند جهانی شدن کند.
محبعلی ادامه داد: در زمان دولت اوباما، ما یک فرصت بزرگ تاریخی داشتیم، زیرا او می‌خواست خاورمیانه را از طریق یک فرایند اجتماعی تغییر دهد و ایران، مصر و ترکیه قادر بودند در این فرآیند، نقش اساسی ایجاد کنند. خصوصا نقش ایران بسیار اثرگذار بود، زیرا ما تنها کشور خاورمیانه هستیم که به طور دست‌ و پا شکسته، توانسته‌ایم اندکی دموکراسی داشته باشیم. اکنون‌ ما با بحران ترامپ‌ مواجه هستیم. این شخص برای جهان هم بحران محسوب می‌شود، زیرا خواهان ایجاد یک‌ حکومت جهانی به ریاست آمریکاست. ما باید بتوانیم از چالش‌های میان قدرت‌ها به نفع خودمان استفاده کنیم و مراقب باشیم‌ قربانی تحولات و معاملات قدرت‌های بزرگ‌ نشویم.‌
وی در پاسخ به سوالی در مورد احتمال تجزیه ایران، عنوان کرد: پس از جنگ‌ جهانی اول، توافقی بین کشورها بر سر تقسیم‌بندی جغرافیایی خاورمیانه شکل گرفت که هنوز هم پابرجاست. اگر این‌ توافق نبود، کردهای شمال عراق می‌توانستند حکومت خود را تشکیل دهند و افعانستان و سوریه هم تجزیه می‌شدند. اما آمریکا و اروپا هیچ علاقه‌ای به تجزیه این کشورها ندارند. در مورد ایران اما من‌ کمی نگرانم. همسایگان ما و خصوصا اسرائیل، معتقدند کشور ما بیش از حد بزرگ است و برای حفظ امنیت منطقه، باید ایران تجزیه شود.
محبعلی با بیان اینکه تا دو سال آینده آمریکا برای ما هم فرصت است و هم تهدید، افزود: فرصت از این نظر که اکنون تمام قدرت در اختیار جمهوری‌خواهان است و در صورت توافق، کلیه تحریم‌ها قابل برداشته شدن است. از طرف دیگر همین یکدستی در آمریکا باعث می‌شود که اگر قرار به جنگ با ایران باشد،‌ به راحتی بر سر آن اجماع صورت گیرد. لذا حتما ایران باید از فرصتی که در رابطه با آمریکا وجود دارد، استفاده کند. مذاکره با دوست که هنر نیست، ما باید با دشمن خود مذاکره کنیم.