به گزارش ایلنا،علیرضا حیدری، کارشناس اقتصادی، با اشاره به تجربه یارانهپردازی از اواخر دهه ۱۳۸۰، توضیح میدهد که پرداختهای نقدی یا اعتباری هیچگاه نتوانستهاند مشکل اصلی را حل کنند، زیرا تابع تقاضای مصرفکننده زمانی تغییر میکند که خط بودجه خانوار افزایش یابد؛ یعنی یا درآمد بالا برود یا قیمت کالاها ثابت بماند. در حالیکه طی سالهای اخیر افزایش دستمزدها از شتاب تورم عقب مانده و قدرت خرید نیروی کار بهطور مستمر کاهش یافته است.
به گفته او، حتی با تزریق یارانه یا شارژ کالابرگ، مصرفکننده به دلیل گرانیهای پیدرپی همچنان توان خرید خود را از دست میدهد و سرانه مصرف کالاهای اساسی – مانند گوشت، مرغ، برنج و میوه – بهویژه در دهکهای پایین کاهش مییابد. حیدری تأکید میکند که کالابرگ تنها میتواند افزایش قیمت تعدادی محدود از اقلام را جبران کند و «رفاه ازدسترفته» را برنمیگرداند. این کارشناس رفاه اجتماعی با اشاره به ناکارآمدی روشهای توزیع غیرنقدی یا کوپنی نیز گفت: حتی کوپنهای قدیمی بهدلیل ایجاد بازار سیاه و امکان فروش سهمیه توسط افراد، «ضریب اصابت» پایینی داشتند و نمیتوانستند به هدف طرح برسند.
او درباره ماهیت تورمی افزایش قیمتها هشدار داد و گفت: شوک قیمتی در کالاهای پایه – مانند برنج و سوخت – اثرات زنجیرهای بر کل بازار دارد و باعث افزایش قیمت دهها کالای مصرفی دیگر میشود. از این رو «رها کردن قیمتها» ذاتا تورمزا است و تا زمانیکه دولت مانع این روند نشود، هیچ طرح یارانهای موفق نخواهد بود.
حیدری در جمعبندی تأکید میکند: «تا زمانی که تورم کنترل نشود، کالابرگ، یارانه یا کوپن هیچکدام مؤثر نیستند. دولت باید از رهاشدگی قیمتها جلوگیری کند.»
