نشست خبری «سبک زندگی صحیح و داروهای کاهش وزن» با حضور دکتر عزیزی، رئیس پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس انجمن علمی متخصصان غدد درون‌ریز ایران، و دکتر مجید ولی‌زاده برگزار شد.
در این نشست، متخصصان با اشاره به افزایش شیوع اضافه‌وزن و چاقی و گسترش استفاده از داروهای جدید کاهش وزن، بر اهمیت پیشگیری، اصلاح سبک زندگی و ضرورت مصرف داروهای لاغری تحت نظر پزشک تأکید کردند.
تغییر سبک زندگی؛ یکی از عوامل افزایش چاقی
دکتر فریدون عزیزی با اشاره به نقش تغییر سبک زندگی و ماشینی‌شدن فعالیت‌های روزمره در افزایش اضافه‌وزن و چاقی، گفت: کاهش تحرک و تغییر الگوی زندگی از جمله عواملی است که در افزایش شیوع چاقی مؤثر بوده و مقابله با این روند نیازمند توجه جدی به اصلاح سبک زندگی و افزایش فعالیت بدنی است.
رئیس پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به شاخص توده بدنی (BMI) به‌عنوان یکی از معیارهای ارزیابی وضعیت وزن افراد، اظهار کرد: بر اساس این شاخص، BMI بین ۱۸.۵ تا ۲۴.۹ در محدوده طبیعی، ۲۵ تا ۲۹.۹ در محدوده اضافه‌وزن و ۳۰ و بالاتر در محدوده چاقی قرار می‌گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت اجرای برنامه‌های عمومی برای اصلاح الگوی زندگی، افزود: افزایش فعالیت بدنی و پیشگیری از چاقی باید به‌عنوان یکی از محورهای مهم برنامه‌ریزی در حوزه سلامت مورد توجه قرار گیرد.
عزیزی همچنین بر ضرورت توجه به پیشگیری و مداخلات به‌موقع تأکید کرد و گفت: مقابله با چاقی صرفاً به مصرف دارو محدود نمی‌شود و اصلاح سبک زندگی باید بخش مهمی از مسیر درمان و کنترل وزن باشد.
حدود ۷۵ درصد تهرانی‌ها به اضافه وزن و چاقی مبتلا هستند
رئیس پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: حدود ۷۵ درصد تهرانی‌ها به اضافه وزن و چاقی مبتلا هستند. اضافه‌وزن در کشور ما شایع‌تر است؛ در حالی که چاقی در ایالات‌متحده شایع‌تر است.
رئیس پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه کشورهای پیشرفته در زمینه شیوع چاقی به مرحله‌ای از ثبات رسیده‌اند، توضیح داد: کشورهای در حال پیشرفت همچنان با سرعت زیادی با افزایش اضافه‌وزن و چاقی مواجه هستند؛ بنابراین اگر اقدامات عمده‌ای انجام نشود، این روند ادامه خواهد داشت. بخش عمده اقدامات برای کنترل اضافه‌وزن و چاقی باید در حوزه پیشگیری و سلامت عمومی توسط کشور انجام شود و اصلاح شیوه زندگی افراد در جامعه نیز اهمیت زیادی دارد.
او با بیان اینکه ۵ تا ۱۰ درصد افراد را می‌توان با روش‌های عمده به وزن طبیعی برگرداند، تصریح کرد: به همین دلیل، مصرف داروهای کاهش وزن یکی از مسائلی است که برای افراد مبتلا به چاقی مطرح شده است. بسیاری از افراد مبتلا به چاقی ممکن است با رژیم غذایی و کاهش وزن، مقداری از وزن خود را کاهش دهند، اما در اکثر موارد دوباره وزن کاهش‌یافته بازمی‌گردد.
عزیزی گفت: میزان داروهای کاهش وزن طی ۴۰ تا ۵۰ سال گذشته چندان زیاد نبودند و حدود ۵ درصد اثرگذاری داشتند. اثرگذاری داروهای کاهش وزن آن بازه زمانی به ندرت به ۱۰ درصد می‌رسید. اثرگذاری محدود داروهای کاهش‌وزن در گذشته سبب شد که چندان مورد استقبال قرار نگیرند.
تولید داخلی داروهای کاهش وزن؛ گامی برای کاهش هزینه درمان
دکتر عزیزی، رئیس پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و رئیس انجمن علمی متخصصان غدد درون‌ریز ایران، در پاسخ به خبرنگار عصرپرس درباره وضعیت دسترسی بیماران ایرانی به داروهای جدید کاهش وزن، بر اهمیت تولید داخلی این داروها تأکید کرد.
وی با اشاره به پیشرفت‌های صنعت داروسازی کشور در زمینه تولید داروهای کاهش وزن اظهار کرد: یکی از دستاوردهای مهم سه سال اخیر، فراهم‌شدن امکان تولید داخلی این داروها بوده است؛ موضوعی که می‌تواند در کاهش هزینه‌های درمان و تسهیل دسترسی بیماران نقش مؤثری داشته باشد.
دکتر عزیزی با اشاره به تأثیر تولید داخل بر قیمت داروهای تزریقی افزود: تولید داخلی و فراهم‌شدن ظرفیت ساخت این داروها در کشور می‌تواند هزینه تهیه آن‌ها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد و زمینه دسترسی بیشتر بیماران به درمان را فراهم کند.
وی همچنین بر اهمیت مصرف منطقی داروهای کاهش وزن تأکید کرد و آن را یکی از موضوعات اساسی در مدیریت درمان چاقی دانست.
دکترولی‌زاده: مصرف خودسرانه داروهای کاهش وزن می‌تواند با خطراتی همراه باشد
دکتر مجید ولی‌زاده با اشاره به پیشرفت‌های سال‌های اخیر در تولید داروهای کاهش وزن اظهار کرد: داروهای جدید این حوزه طی چند سال گذشته مورد توجه قرار گرفته‌اند و با توسعه فناوری داروسازی، داروهای خوراکی جدید نیز در مسیر ورود به بازار قرار دارند.
وی با تأکید بر اینکه داروهای کاهش وزن دارای موارد مصرف و منع مصرف مشخصی هستند، افزود: مراجعه افراد به داروخانه و تهیه دارو بدون ارزیابی پزشکی، به‌ویژه برای کاهش چند کیلوگرم وزن، رویکرد مناسبی نیست و مصرف این داروها باید با تشخیص و نظارت پزشک انجام شود.
ولی‌زاده با بیان اینکه هدف درمان چاقی صرفاً کاهش عدد وزن نیست، تصریح کرد: در ارزیابی نتایج درمان باید مشخص شود چه میزان از وزن ازدست‌رفته مربوط به چربی و چه میزان مربوط به توده عضلانی است؛ چراکه عضلات علاوه بر نقش مهم در حرکت و حفظ تعادل، در سلامت متابولیک و عملکرد سیستم ایمنی نیز اهمیت دارند.
وی ادامه داد: کاهش وزن نباید به بهای ازدست‌دادن توده عضلانی تمام شود. ازاین‌رو، حفظ عضلات در جریان درمان چاقی و حتی تلاش برای افزایش توده عضلانی، از موضوعات مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
ارزیابی عوارض چاقی پیش از تجویز دارو
این متخصص غدد با تأکید بر ضرورت اتخاذ رویکرد سلامت‌محور در درمان اضافه‌وزن و چاقی گفت: تجویز دارو برای همه افرادی که اضافه‌وزن دارند ضرورت ندارد و پزشک باید ابتدا وضعیت سلامت فرد و عوارض احتمالی اضافه‌وزن را ارزیابی کند.
به گفته وی، افزایش قند خون، فشار خون، ابتلا به کبد چرب، دردهای کمری و زانو و مشکلات حرکتی از جمله مواردی هستند که در ارزیابی بیماران اهمیت دارند. همچنین نباید پیامدهای روانی و اجتماعی چاقی، از جمله اضطراب، افسردگی و اختلال در تعاملات اجتماعی افراد، نادیده گرفته شود.
ولی‌زاده تأکید کرد: هدف‌گذاری درمان باید بر اساس وضعیت هر فرد انجام شود تا مشخص شود چه میزان کاهش وزن می‌تواند به بهبود سلامت جسمی و روانی او کمک کند.
ضرورت پیشگیری از بازگشت وزن پس از قطع دارو
وی یکی از موضوعات مهم در درمان دارویی چاقی را احتمال بازگشت وزن پس از قطع دارو دانست و اظهار کرد: درمان نباید صرفاً به مصرف دارو محدود شود، بلکه لازم است از ابتدا برای دوره پس از درمان نیز برنامه‌ریزی شود.
ولی‌زاده با اشاره به هزینه بالای برخی داروهای کاهش وزن افزود: باید مشخص باشد بیمار تا چه زمانی به مصرف دارو نیاز دارد و پس از کاهش وزن چگونه می‌تواند نتیجه درمان را حفظ کند. اصلاح سبک زندگی و ایجاد عادت‌های پایدار، بخش مهمی از این برنامه است.
وی با تأکید بر اینکه اثربخشی داروهای جدید به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت پایدار درمان نیست، خاطرنشان کرد: این داروها می‌توانند دستاورد مهمی در درمان چاقی باشند، اما استفاده صحیح از آن‌ها به ارزیابی تخصصی، نظارت پزشکی و همراهی بیمار با برنامه اصلاح سبک زندگی وابسته است.
یادداشت تحریریه: متن بر اساس دو وویس ارسالی تنظیم شده است. به دلیل نامشخص بودن برخی عبارات و آمار در فایل دکتر عزیزی و ناتمام بودن بخش پایانی وویس دکتر ولی‌زاده، از درج آمار تأییدنشده و نقل‌قول مستقیم در بخش‌های نامفهوم خودداری شده است.
