آرایش سیاسی- اقتصادی کابینه چهاردهم و مطالبات عمومی چه اولویت‌های خواهد داشت؟ تقویت بخش‏خصوصی و پرهیز از سیاست‌های دستوری

به رغم تاکید برنامه‌های بالادستی و گرایش تئوریک همه دولت‌های بعد از جنگ اما این دولت بوده که حاکمیت بر اقتصاد را به دست گرفت. با این وجود مسعود پزشکیان از یکسو بر اجرای سیاست‌های کلی و برنامه‌ها تاکید می‌کند و از سوی دیگر تیمی را روانه نهادهای خصوصی می‌کند که بر تقویت بخش خصوصی و گشایش‌های اقتصادی اصرار دارد. این دو مسیر فصل مشترکی دارند که می‌تواند نقشه راه دولت جدید در عرصه‌های اقتصادی و سیاست خارجی باشد. دیدار ظریف با تولیدکنندگان بخش خصوصی که در روزهای گذشته انجام شد نتایج مهمی داشت. در این دیدار ظریف اعلام کرد: «دولت منتخب به‌زودی نامه‌ای را در قالب فراخوان برای دریافت پیشنهادهای معرفی تیم اقتصادی دولت به شما کارآفرینان ارسال خواهد کرد تا در کمیته انتخاب وزرا مشارکت داشته باشید. همچنین براساس تصمیماتی که گرفته شده، با هدف جوان‌سازی دولت، قرار است ۶۰ درصد از وزرا برای نخستین‌بار وزیر شوند و شرایط سنی آنان نیز زیر ۵۰ سال باشد و بنا داریم دولت جوانی تشکیل شود و واقعا قرار نیست افرادی مانند من که بارها مسئولیت داشته‌ایم دوباره در این دولت مسئولیت بگیریم. در دوره تبلیغات ریاست‌جمهوری بارها تأکید کرده‌ام که منِ ظریف در دولت مسئولیتی نمی‌خواهم و برای پست و مقام نیامده‌ام. حتی پست معاون‌اولی را به‌خاطر پست و مقامش حاضر نیستم بپذیرم.»
او تأکید کرد: «پزشکیان به‌شدت سالم و صادق است؛ به همین دلیل به میدان آمدم و از او حمایت کردم و در هر صورت من تحت هر شرایطی با سهم‌خواهی مخالفم و معتقدم روند انتخاب کابینه باید کاملا شفاف باشد. به همین خاطر در نظر داریم بخشی خصوصی را در انتخاب تیم اقتصادی دولت دخیل کنیم. باید این مسیر را با هم طی کنیم و تا جایی که می‌توانیم به دولت در کاهش مشکلات اقتصادی و رفع موانع کمک کنیم.»
این سخنان ظریف البته در چالش‌های مطرح شده از سوی تولیدکنندگان یک موضوع مهم را به سرفصل کابینه در آینده افزود؛ اینکه ایران باید از انزوای داخلی و خارجی خارج شود.
کارآفرینان بر اینکته تاکید کردند؛« باید بپذیریم بدون حل «تحریم‌ها» و حل «چالش‌های اقتصاد دولتی»، مشکل حل نمی‌شود و مجموعه‌های بزرگ بخش خصوصی باید اقتصاد کشور را اداره کنند و دولت باید به بزرگ‌شدن بخش خصوصی کمک کند؛ چرا‌که امروزه در دنیا مجموعه‌های اقتصادی بزرگ در سیاست‌ها مؤثرند و اگر نگاه دولتی مجدد بر اقتصاد حاکم شود، در کشور نتیجه‌ای نخواهیم گرفت. »
برخی نیز به سیاست‌های مالی و پولی در کشور اشاره کردند و اینگونه گفتند که : «بحران‌های نقدینگی، قیمت‌گذاری دستوری، ناترازی بانک‌ها و بازار سرمایه باید حل شود؛ چراکه غیر از این هیچ برون‌رفتی برای خروج از شرایط کنونی نداریم. کشور برنامه توسعه صنعتی ندارد و ۵۰ سال است‌ هر دولتی سر کار می‌آید، بنابر سلیقه خود صنعت را اداره می‌کند؛ در‌صورتی‌که این خطاست و ادامه مسیر همین شرایط امروز خواهد بود.»
محمدرضا گنجی، تولیدکننده دیگری بود که در این نشست به وضعیت معیشت کارگران پرداخت و گفت: «کارگران توانایی اداره زندگی با این وضعیت را ندارند. مهم‌ترین مسئله در این حوزه بازگشت به برجام است. مردم می‌توانند در شرایط بازگشت به برجام کالای ارزان‌تر با کیفیت برتر بخرند. واقعا چه زمانی قرار است به برجام و تعامل با دنیا بازگردیم؟ از زمانی که انقلاب شده ما با امید زندگی کردیم، ما کارآفرینان در کشور ماندیم تا شرایط کشور را در بخش تولید، اشتغال، سرمایه‌گذاری، خلق ثروت و صادرات به تعالی برسانیم. وقت آن رسیده است که امروز به امید تازه‌ای دست یابیم.»
در همین حال مطالبی با عنوان« آقای پزشکیان ما نگرانیم » در دو روز گذشته دست به دست شد. در این مطالب منتشر شده نکته مهمی مورد بحث قرار گرفت که فارغ از جهت‌گیری تیم پزشکیان برای تقویت بخش خصوصی و کمک به تولید باید مورد نظر قرار گیرد. در این مطالب که توسط سایت‌های مستقل با گرایش اقتصادی طرح شد تعیین کابینه و چگونگی انتخاب و گزینش افراد مورد نظر بود. در اغلب این مطالب به تکرار آنچه در دولت‌های گذشته به وقوع پیوست هشدار داده شد و در برخی نیز با ذکر عناوین و مثال‌ها درباره ارز ترجیحی، رانت‌های ناشی از آن و افزایش قیمت‌ها در بازار اینگونه انذار داده شد که تفکرات مشخصی با حضور در کابینه نباید گذشته را تکرار کنند. این مفاهیم کلی در رسانه‌ها یک برآیند کلی داشته است، اینکه سیاست‌های دستوری در اقتصاد و تصمیم‌های خلق‌اساعه پاشنه آشیل کابینه چهاردهم خواهد بود. البته این نکته با گرایش ذاتی پزشکیان به عدالت همخوانی دارد و نگرانی‌ها از این منظر مطرح شده که شاید حضور امتحان پس داده‌ها در دولت‌های گذشته نتوانند آنگونه که باید این گرایش فکری را دنبال کنند و ریل سیاست و اقتصاد در مسیری مانند گذشته جاگذاری شود. از این رو تعیین کابینه و گرایش‌های اقتصادی وسیاسی آنها اهمیت یافته است که گفتمان تغییر وضع موجود چه در آرای هواداران پزشکیان و چه در ارای خاموش که جمعیت قابل توجهی را تشکیل می‌دهند، خودنمایی می‌کند. بنابراین مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور منتخب ایران فرصت چندانی برای ایجاد نشانه‌های تغییر ندارد، چنانچه حسین راغفر و فرشاد مومنی در گرامیداشت عالی نسب عنوان کردند روزنه‌های ایجاد شده برای بهبود سیاسی و اقتصادی شرایط کشور نباید از دست برود، آنها به پزشکیان توصیه کردند: امید مردم را از کف نده.