گرچه در ساعات اولیه روز شنبه به رغم پیام‌های تبریک کشورهای مختلف، آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها به نظر در سکوت به اتخاذ واکنشی هماهنگ با شرایط موجود می‌اندیشند، اما رسانه‌ها با استقبال از حضور مسعود پزشکیان با کاریزمای اصلاح‌طلبانه که میانه‌روترین بخش ازخاستگاه تغییر در ایران را باید فرماندهی کند، چالش‌های پیش‌روی او را مدنظر قرار دادند. کلیدواژه رسانه‌های غربی در تحلیل آینده ایران بعد از گشوده شدن روزنه‌های میانه‌روی در سیاست خارجی بر این نکته تمرکز داشت که چهره معتدل می‌تواند امکان گفت‌وگو میان غرب و ایران را تسهیل کند. چنانکه روز شنبه سی ان ان به نقل از کارشناسان خود بیم و امید را به تصویر کشید و نوشت: حضور یک چهره معتدل تر در ریاست جمهوری می تواند گفت‌وگو بین ایران و کشورهای غربی را تسهیل کند. پزشکیان ممکن است در داخل کشور نیز تغییرات اجتماعی ایجاد کند که در جریان مبارزات انتخاباتی خود بر آن تاکید کرده بود. هرچند گفته می شود که چنین حرکت‌هایی تضمینی نیست. صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در اندیشکده چتم هاوس در لندن، گفت بعید است که پیروزی پزشکیان بلافاصله به تغییر سیاست تبدیل شود. وکیل با بیان اینکه پزشکیان درباره وعده‌های خود تضمینی نداد مدعی شد: این نشان دهنده محدودیت اختیارات ریاست جمهوری در ایران است اما ممکن است فضای بیشتری برای مانور در مورد آزادی های اجتماعی به وجود آید. به گفته او این امر در دیگر حوزه ها از جمله سیاست خارجی دشوارتر خواهد بود.
گشایش در سفره‌ها از مسیر رفع تحریم
این در حالی است که رصد گفته‌های مسعود پزشکیان در مناظرات و تبلیغات انتخاباتی دور اول تقریبا بدون وعده حتمی و با احتیاط زیادی بیان شده بود. او در دور اول رقابت‌ها چند موضوع کلیدی را به عنوان سرفصل سیاسی خود انتخاب کرده بود. موضوع عدالت و رفع تبعیض در لایه‌های صحبت پزشکیان مهمترین شاخصه ادبیات او در مواجهه با نامزدهای دیگر بود. گرچه در بخشی از سیاست‌های اقتصادی به واسطه حضور لیبرال‌ها در ستادش نگرش راست را تجویز می‌کرد و با دخالت دولت دربورس یا قیمت‌های دستوری به شدت مخالفت کرد، اما نگرش ذاتی او به چپ و توجهش به فقرا که از ساده‌زیستی و دلسوزی برای کم‌درآمدها برآمده بود وجه تمایزش را پررنگ‌تر کرد. با این وجود بخشی از گفته‌های رسانه‌های غربی می‌تواند قریب به یقین باشد. او در موضوع سیاست خارجی با همین نگاه، مذاکرات را راهی برای برون‌رفت از سوء استفاده کاسبان تحریم دانسته و یادآوری می‌کرد برای بهبود سفره مردم راهی جز رونق اقتصادی از مسیر گشایش در سیاست خارجی وجود ندارد. نکته‌ای که سی ان ان به آن اشاره کرده است: «در حالی که کشورهای غربی انتظار ندارند نتیجه این انتخابات روابط آنها با ایران را تغییر دهد، پزشکیان مطمئناً نامزد مورد نظر آنها است، زیرا رقیب وی تنها تنش های موجود را تشدید می کرد.» سی ان ان در ادامه نوشت: «محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه اسبق، متحد کلیدی پزشکیان که نزدیک به یک دهه پیش بر دوره نسبتاً گرم روابط بین الملل نظارت داشت، به عنوان یک نامزد بالقوه برای تصرف مجدد پست قبلی خود در دولت پزشکیان مطرح شده است.» این گمانه‌ها در حالی مطرح شده که راه بازگشت به برجام در ایران با قانون راهبردی مجلس مسدود است و به گفته حسن روحانی، رئیس دولت تدبیر، این قانون برجام را برای همیشه غیرقابل دسترس می‌کند. با این وجود شنبه شب، در ساعات پایانی، اتحادیه اروپا در یک موضع‌گیری محتاطانه اعلام کرد: «آماده تعامل با دولت جدید هستیم.»
تعامل حیاتی با ایران
«نبیلا مسرلی» سخنگوی اتحادیه اروپا پیروزی «مسعود پزشکیان» کاندیدای اصلاح‌طلب در انتخابات ریاست جمهوری را تبریک گفته و از آمادگی این نهاد برای تعامل با دولت جدید ایران خبر داد. وی طی پیامی در شبکه «ایکس» نوشت: «ما نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران را مورد توجه قرار دادیم و به رئیسجمهوری منتخب تبریک می‌گوییم.»مسرلی افزود که آماده همکاری با دولت جدید ایران در راستای سیاست اتحادیه اروپا در زمینه تعامل حیاتی هستیم. این اشاره اتحادیه اروپا در حالی مطرح می‌شود که تروئیکا ماه گذشته در تقسیم کار سیاسی با ایالات متحده، پیش‌نویس قطعنامه‌ای را به شورای حکام برد که با مخالفت ظاهری بایدن و تیم سیاست خارجی آن رو به رو شد. این قطعنامه در یک کشمکش سیاسی به رغم مخالفت کشورهای مقابل به تصویب رسید. این قطعنامه که همزمان با برگزاری انتخابات ایران، وزنه فشار بر ایران را بالا برده بود در داخل تعابیر گوناگونی یافت و تندروها در ایران بر این عقیده بودند که این سیگنال از سمت غرب برای انتخابات و شارژ سیاسی پزشکیان به عنوان تنها نامزد مدافع مذاکره صادر شده است. در آن سوی ماجرا روسیه نیز در آستانه برگزاری انتخابات بعد از حادثه بالگرد چنین القا کرد که به دلیل مشکلات داخلی ایران فعلا توافق راهبردی خود را از دستور کار خارج کرده است. در این زمینه هم برخی در داخل این پیام از سمت روسیه به حمایت تلویحی آنها از یک نامزد خاص تلقی کردند. با این وجود انتخاب پزشکیان در روز شنبه حتی اگر به یک مذاکره در کوتاه مدت ختم نشود غرب را به این امید در میان مدت می‌رساند که تندروها برای بستن فضای تعامل بر سر کار نیستند. چنانکه نیویورک تایمز در تحلیلی نوشت:« یک رئیس‌جمهور اصلاح‌طلب، علی‌رغم همه محدودیت‌ها و ناکامی‌های گذشته، هنوز به‌طور معنی‌داری گزینه بهتر است.» همانطور که خبرگزاری رویترز نیز به وعده پزشکیان اشاره کرد که گفته بود: “اگر به قول‌هایم عمل نکنم از ادامه کارهای سیاسی خداحافظی خواهم کرد.” این رسانه در ادامه نوشت:«رئیس‌جمهور می‌تواند بر لحن سیاست ایران تأثیر بگذارد.»
نخستین واکنش آمریکا به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران
در همین حال وزارت امور خارجه آمریکا در نخستین واکنش به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران، با تکرار اظهارات مداخله‌جویانه با ادعای اینکه انتخابات در ایران آزاد و عادلانه نبوده است،گفته: «نتیجه انتخابات تاثیر قابل توجهی در رویکرد آمریکا به ایران نخواهد داشت.» این موضع‌گیری احتمالا در حالی طرح شده که ایالات متحده در آستانه انتخابات آینده نزدیکی برای مذاکرات احتمالی یا گفت‌وگوهای جدی با ایران در چند ماه آینده ندارد. جو بایدن در یک کارزار سخت با ترامپ اولین مناظره خود را به شکل آشکاری از دست داده و دموکرات‌ها بر این عقیده‌اند که کاملا هریس می‌تواند جایگزین احتمالی او در انتخابات آبان ماه باشد. از طرفی ترامپ با اعلام سیاست‌های سختگیرانه‌تر در قبال ایران سعی دارد میز مذاکره را برای یک معامله گرم کند.
با این وجود فعلا تا چند ماه اینده فرصت لازم برای استقرار رئیس‌جمهور ایران و رئیس‌جمهور بعدی ایالات متحده وجود دارد. پزشکیان در درون باید موانع مذاکره و رفع تحریم را حل و فصل کند و طرف مقابل با انتخاب رئیس‌جمهور آینده در ایالات متحده، سیاست جدیدش را برای موضوعات هسته‌ای، تنش‌های منطقه‌ای و مذاکره احتمالی با ایران تعیین کند.
۱۴۰۵-۰۷-۲۷ ۱۴:۴۷
منو
منو
×
📢 با ما همیشه یک قدم جلو باش!
مهمترین خبرها، تحلیلها و اطلاعرسانی فوری، مستقیم در تلگرام!
عضو شو و هیچ خبری رو از دست نده 🌟
