جدال سخت پزشکیان-جلیلی در دور دوم

در ادامه به برخی از سوالات مهم در مورد دور دوم انتخابات می‌پردازیم.
۱- در چه حالتی انتخابات ریاست‌جمهوری به دور دوم کشیده نمی‌شود؟
طبق اصل ۱۱۷ قانون اساسی، کسی می‌تواند در دور اول انتخابات رئیس‌جمهوری شود که اکثریت مطلق آرای شرکت‌کنندگان، را به دست آورده باشد.
۲- اکثریت مطلق یعنی چه؟
به‌طور کلی، یعنی نصف کل آرا (۵۰ درصد آرا) + یک رأی
۳- در انتخابات ریاست‌جمهوری اکثریت مطلق چطور محاسبه می‌شود؟
مبنای محاسبه اکثریت مطلق، کل آرای مأخوذه است که این یعنی آرای صحیح + آرای باطله مأخوذه
توضیح: آرای باطله به دو دسته تقسیم می‌شود: مأخوذه (ماده ۲۵ قانون انتخابات ریاست‌جمهوری) و غیرمأخوذه (ماده ۲۶ همان قانون)
۴- تفاوت آرای باطله مأخوذه و غیرمأخوذه چیست؟
آرای باطله مأخوذه هنگام به دست آوردن حدنصاب اکثریت مطلق شمرده می‌شود، اما آرای باطله غیرمأخوذه محاسبه نمی‌شود.
۵- مصادیق مهم آرای باطله مأخوذه کدام است؟
الف- آرای سفید
ب- آرای ناخوانا طبق توافق شورای نگهبان و وزارت کشور، اگر روی برگ رأی فقط نام‌هایی غیر از نام نامزدها نوشته شود، (مثلاً کسی فقط بنویسد ناصر حجازی)، ناخوانا محسوب می‌شود.
ج- آرایی که نام بیش از یک نامزد روی آن نوشته شده باشد.
د- آرایی که علامت‌گذاری شده باشد. (مثلاً رویش قلب کشیده شده باشد.)
۶- دانستن مصادیق چون آرای باطله غیر مأخوذه ضرورتی ندارد، چون آن‌ها در شمارش در نظر گرفته نمی‌شوند؛ بنابراین در حد نصاب اکثریت مطلق تأثیری ندارند.
۷- توضیح همه آنچه گفته شد با یک مثال:
الف- فرض کنید در انتخابات ریاست‌جمهوری ۴ نامزد حضور دارند.
ب- نامزدی که در رتبه دوم قرار گرفته، ۶ میلیون رأی به دست آورده است.
ج- نامزدی که در رتبه سوم قرار گرفته، ۵ میلیون رأی به دست آورده است.
چ- نامزدی که در رتبه چهارم قرار گرفته، ۲ میلیون رأی به دست آورده است.
ح- تعداد آرای باطله مأخوذه (رأی سفید، ناخوانا و…) ۳ میلیون است.
خ- در این صورت نامزدی که رتبه اول را در کسب آرا به دست آورده باشد، اگر ۱۶ میلیون به اضافه یک رأی به سبد آرایش ریخته شده باشد،
رئیس‌جمهور می‌شود و الا باید در دور دوم انتخابات با نامزد دارای رتبه دوم در جلب آرا رقابت کند. به عبارت دیگر، کسی در دور اول رئیس‌جمهور می‌شود که یک رأی بیشتر از مجموع آرای نامزدهای دیگر و آرا باطله به دست آورده باشد.
۸- دور دوم انتخابات چه زمانی برگزار می‌شود؟
یک هفته پس از انتخابات دور نخست که در این دوره می‌شود ۱۵ تیر ۱۴۰۳.
پی‌نوشت: محاسبه حدنصاب در انتخابات مجلس شورای اسلامی متفاوت است. در آن انتخابات که شرط انتخاب شدن در دور نخست، کسب حداقل ۲۰ درصد آراست، این حد نصاب بدون در نظر گرفتن آرای باطله محاسبه می‌شود.
۹- تبلیغات انتخاباتی مرحله دوم ریاست جمهوری از چه زمانی آغاز می‌شود؟
بر اساس ماده ۶۷ قانون مذکور، فعالیت انتخاباتی در مرحله دوم از تاریخ اعلام رسمی نتایج قطعی آرا مرحله اول آغاز و تا ۲۴ ساعت قبل از آغاز اخذ رأی مرحله دوم ادامه خواهد یافت.
مشارکت در مرحله اول انتخابات
۴۰ درصد بود
محسن اسلامی سخنگوی ستاد انتخابات کشور در جمع خبرنگاران گفت:‌ با توجه به اینکه هیچ یک از نامزدها نتوانستند اکثریت آرا را کسب کنند، بنابراین انتخابات به دور دوم رفت، مطابق قانون، مرحله دوم انتخابات روز جمعه ۱۵ تیرماه در سراسر کشور برگزار خواهد شد.وی افزود: براساس این آمار، نفرات اول و دوم به‌ترتیب به مرحله دوم راه پیدا می‌کنند و انتخابات در دور دوم برگزار خواهد شد.اسلامی گفت: میزان مشارکت در این دوره از انتخابات ریاست‌جمهوری، ۴۰ درصد بوده است.سخنگوی ستاد انتخابات کشور افزود: تمهیدات دور دوم انتخابات انجام، تعرفه‌ها چاپ شده و آماده ارسال به استان‌هاست و بعد از تأیید صحت انتخابات توسط شورای نگهبان، ارسال می‌شود و امیدواریم انتخابات شکوهمندی را شاهد باشیم.
میزان آرای باطله و مقایسه آن
با انتخابات ۱۴۰۰
یکی از نکات قابل توجه هر انتخابات، تعداد آرای باطله است. آراء ماخوذه در انتخابات ۱۴۰۳ در مقایسه با ۱۴۰۰ ریزش محسوسی داشته است و به نسبت همان ریزش نیز ریزش در آراء باطله را شاهد هستیم.
یکی از نکات قابل توجه هر انتخابات، تعداد آرای باطله است. طبق ماده ۲۵ تا ۲۸ قانون انتخابات، آرایی باطله خوانده می‌شوند که؛ « غیرقابل خواندن، حاصل از خرید و فروش، سفید، فاقد لاک و مهر انتخاباتی باشد و همچنین افراد پایین‌تر از سن قانونی خود یا با با شناسنامه افراد فوت شده یا غیرایرانی رأی داده باشند.»
همچنین آرای اضافه بر تعداد تعرفه، ناشی از تقلب و تزویر (در تعرفه‌ها، آراء، صورت‌جلسات، شمارش)، مأخوذه با شناسنامه دیگری یا جعلی، تکراری، مأخوذه با شناسنامه افراد غیرحاضر، مأخوذه از طریق تهدید، آرای روی برگه‌ای غیر از برگ رأی و در آخر آرا افرادی که در برگ رأی نام بیش از یک نامزد نوشته و یا علامت گذاری کرده باشند هم جزء آرای بالطه محسوب می‌شود.
کل آراء ماخوذه در انتخابات ۱۴۰۰ برابر با ۲۸.۹۳۳.۰۰۴ رأی و کل آراء ماخوذه در انتخابات ۱۴۰۳ برابر با ۲۴.۵۳۵.۱۸۵ رأی بود.
میزان آرای باطله و سفید در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰، سه میلیون و ۷۲۶ هزار و ۸۷۰ رای و میزان آرای باطله و سفید در انتخابات ریاست جمهوری
سال۱۴۰۳، یک میلیون و۵۶ هزار و ۱۵۹ رای بوده است.
تبلیغات دور دوم انتخابات از چه زمانی شروع می‌شود؟
ستاد انتخابات کشور با اعلام نتایج رسمی انتخابات اعلام کرد هیچ‌کدام از نامزدها نتوانستد ۵۰ درصد + یک رأی را کسب کنند. طبق این اعلام، آقایان مسعود پزشکیان و سعید جلیلی به‌ترتیب با ۱۰۴۱۵۱۹۱ و ۹۴۷۳۲۹۸ رأی به دور دوم رفتند تا سرانجام تشکیل دولت چهاردهم به نیمه تیرماه ۱۴۰۳ برسد. سخنگوی ستاد انتخابات کشور اعلام کرد: تأیید صحت انتخابات به‌عهده شورای نگهبان است و پس از تأیید شورا، دور دوم انتخابات جمعه ۱۵ تیرماه ۱۴۰۳ برگزار خواهد شد.طبق ماده ۶۷ قانون انتخابات ریاست‌جمهوری “فعالیت انتخاباتی در مرحله دوم از تاریخ اعلام رسمی نتایج قطعی آراء مرحله اول شروع و تا ۲۴ ساعت قبل از آغاز اخذ مرحله دوم ادامه خواهد یافت.”