رئیسجمهور در دفاع از لایحه بودجه ۱۴۰۵، با تشریح شرایط سخت تدوین این لایحه، تأکید کرد که دولت با وجود فشارهای اقتصادی، تحریمها، کاهش درآمدهای نفتی و الزامات جدید قانونی، بودجهای مبتنی بر مهار تورم، انضباط مالی، شفافیت و عدالت تنظیم کرده و اولویت اصلی آن را معیشت مردم دانست.
مسعود پزشکیان در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی، با اشاره به اینکه دولت تلاش کرده است بودجه سال آینده بدون کسری باشد، از نمایندگان خواست در بررسی و تصویب لایحه بودجه ۱۴۰۵، دولت را در تحقق اهداف تعیینشده همراهی کنند. وی بودجه را ابزار اصلی اداره کشور و تأثیرگذار مستقیم بر زندگی مردم دانست و تأکید کرد که تصویب بهموقع آن برای جلوگیری از وقفه در امور جاری کشور ضروری است.
رئیسجمهور با بیان اینکه تدوین بودجه امسال با سالهای گذشته تفاوتهای جدی داشته است، گفت: کشور در سال جاری عظیمترین خشکسالی نیمقرن اخیر را تجربه کرده، قیمت جهانی نفت کاهش یافته، درآمدهای نفتی تقلیل پیدا کرده و همزمان تحریمها تشدید شده است. به گفته وی، در کنار این فشارها، جنگی بزرگ نیز بر کشور تحمیل شد که با انسجام مردم، ایثار نیروهای نظامی و هدایت رهبر انقلاب پشت سر گذاشته شد.
پزشکیان افزود: علاوه بر شرایط اقتصادی و سیاسی، تغییرات قانونی نیز کار تدوین بودجه را دشوارتر کرده است. اصلاح ماده ۱۸۲ آییننامه داخلی مجلس، یکمرحلهای شدن بودجه، الزامات قانون الحاق (۳)، حذف تبصرهها و احکام از بودجه، تغییر زمان تقدیم لایحه، تغییر واحد پولی کشور و حذف چهار صفر، همگی موجب شدند بودجه ۱۴۰۵ با ساختاری متفاوت تدوین شود.
وی با اشاره به تلاش دولت برای انطباق کامل لایحه بودجه با این الزامات جدید، اظهار داشت: دولت با وجود همه این محدودیتها، بودجه را در موعد مقرر به مجلس تقدیم کرد تا نظم و قانون در اداره کشور حفظ شود.
رئیسجمهور مهمترین اولویت دولت در تدوین لایحه بودجه را مهار تورم دانست و گفت: تورم در کشور ناشی از دو عامل اصلی است؛ کسری بودجه دولت و بینظمی بانکها. دولت در کنار برنامهریزی برای ساماندهی نظام بانکی، تلاش کرده است در بودجه سال آینده کسری نداشته باشد.
وی تصریح کرد: با وجود تورم بالا، بودجه دولت فقط دو درصد افزایش یافته است. برای تحقق این هدف، هزینههای دستگاهها کاهش یافته، ردیفهای غیرضروری حذف شده و تخصیص بودجه بر مبنای بودجهریزی عملیاتی انجام خواهد شد؛ به این معنا که دستگاهها باید خدمات قابل ارائه خود را مشخص کنند تا بودجه دریافت کنند.
پزشکیان با تأکید بر اینکه بودجه انضباطی و بدون کسری میتواند از شدت تورم بکاهد، گفت: دولت بیشترین فشار را به خود وارد کرده تا آسیب به مردم به حداقل برسد. وی از مجلس خواست اجازه ندهد درآمدهای موهوم و هزینههای نامشخص به بودجه اضافه شود.
رئیسجمهور عدالت را دومین محور اصلی بودجه ۱۴۰۵ دانست و اعلام کرد: با وجود افزایش فقط دو درصدی بودجه، حقوق کارکنان دولت ۲۰ درصد افزایش یافته است. وی تأکید کرد که این افزایش متناسب با نرخ تورم نیست، اما دولت تلاش کرده است با افزایش معافیتهای مالیاتی، بخشی از این فاصله را جبران کند.
رئیس جمهور افزود: از یک سو گفته میشود حقوقها کم است و از سوی دیگر مطرح میشود که مالیات زیادی گرفته میشود؛ اینها واقعیت دارد. اما وقتی گفته میشود حقوقها را افزایش دهید، باید مشخص شود منابع آن باید از کجا تأمین شود.
بر اساس توضیحات رئیسجمهور، حقوقبگیرانی که تا ۴۰ میلیون تومان دریافتی دارند، بهطور کامل از پرداخت مالیات معاف شدهاند و افرادی که بین ۴۰ تا ۹۳ میلیون تومان حقوق میگیرند، فقط ۱۰ درصد مالیات پرداخت میکنند. به گفته وی، این سیاست بخشی از فشار تورمی را جبران میکند.
پزشکیان همچنین اعلام کرد که در سال آینده مرحله سوم متناسبسازی حقوق بازنشستگان اجرا خواهد شد و با احتساب این مرحله، میانگین رشد حقوق بازنشستگان به ۳۶ درصد میرسد.
رئیسجمهور با اشاره به هزینههای سنگین یارانههای پنهان گفت: در سال جاری حدود ۶ میلیارد دلار صرف واردات بنزین شده است و این در حالی است که مردم با مشکلات معیشتی مواجهاند. وی پرسید چرا به جای کاهش مصرف و بهینهسازی، چنین منابعی صرف واردات میشود.
وی افزود: در حال حاضر ۲۹۰ همت یارانه نان پرداخت میشود، اما بررسیها نشان میدهد نان گران به دست مردم میرسد. همچنین در بودجه سال آینده حدود ۸ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی پیشبینی شده، در حالی که قیمت این کالاها در بازار تفاوتی با ارز آزاد ندارد.
پزشکیان تأکید کرد: مهمترین موضوع برای دولت، معیشت مردم است و به همین دلیل، اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی در هر شرایطی ادامه خواهد یافت تا قیمت اقلام اساسی برای اقشار مختلف ثابت بماند و افزایش قیمتها از طریق پرداخت مابهالتفاوت جبران شود.
وی همچنین از اختصاص ۱۷۰ همت از محل مالیات بر ارزش افزوده برای حمایت از معیشت مردم خبر داد و توضیح داد که بسیاری از کالاهای اساسی مانند برنج، گوشت، مرغ، روغن و لبنیات، طبق قانون از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند.
رئیسجمهور مالیات را مهمترین ابزار تحقق عدالت دانست و گفت: دریافت دو درصد مالیات از مصرف دهکهای بالا و بازتوزیع آن میتواند به کاهش فاصله طبقاتی کمک کند. وی همچنین از پیشبینی منابعی برای افزایش پرداخت کارکنان حقوقبگیر استانی خبر داد تا فاصله دریافتی استانها با مرکز کاهش یابد.
پزشکیان به رشد اعتبارات حمایتی اشاره کرد و گفت: بودجه کمیته امداد ۳۳ درصد، بهزیستی ۳۹ درصد، حمایت از تغذیه کودکان زیر خط فقر ۴۶ درصد، پوشش تحصیلی کودکان محروم ۵۰ درصد، شیر مدارس ۷۷ درصد، ایاب و ذهاب دانشآموزان محروم ۴۸ درصد و بخش بهداشت و درمان ۴۶ درصد افزایش یافته است. همچنین برای مادرانی که در سال آینده صاحب فرزند میشوند، ماهانه ۲ میلیون تومان پرداخت خواهد شد.
در بخش عمرانی، رئیسجمهور اعلام کرد: دولت ۶۰۰ همت از بودجه عمومی برای طرحهای عمرانی در نظر گرفته و با روشهای جدید، از جمله مولدسازی داراییها تا سقف ۱۳۰ همت و تخصیص ۱۶۰ همت از درآمدهای اختصاصی دستگاهها، منابع عمرانی را افزایش داده است. به گفته وی، مجموع این اقدامات موجب رشد بیش از ۸۰ درصدی بودجه عمرانی خواهد شد.
رئیسجمهور همچنین تمرکز دولت بر پروژههای بالادستی نفت و گاز، جمعآوری گازهای مشعل، توسعه انرژی خورشیدی و تأسیس سازمان بهینهسازی مصرف انرژی را تشریح کرد و گفت هدف این اقدامات، تأمین پایدار انرژی و جلوگیری از قطعی گاز و برق است.
وی در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر پرداخت مستقیم یارانهها به مردم، گفت: با اصلاح نظام یارانهها میتوان ماهیانه چندین میلیون تومان به خانوارها پرداخت کرد و دست واسطهها را از معیشت مردم کوتاه کرد.
پزشکیان با اشاره به نابرابری در توزیع یارانه انرژی، گفت: فردی با یک خودرو از محل یک باک بنزین، ماهانه حدود ۸ میلیون تومان یارانه دریافت میکند و برخی مصرفکنندگان گازوئیل تا ۳۰ یا ۴۰ میلیون تومان یارانه میگیرند، در حالی که عدهای با مشکلات جدی معیشتی مواجهاند.
رئیسجمهور ریشه این وضعیت را تصمیمات نادرست گذشته دانست و تأکید کرد: اولویت همه مسئولان باید معیشت مردم باشد. وی در پایان با دعوت به وحدت و همکاری میان دولت و مجلس، ابراز امیدواری کرد که با تعامل، مشکلات کشور حل شود.
