سفر‌ مهم عراقچی به عربستان در میانه تنش‌ها منطقه‌ای؛ بزنگاه حساس دیپلماسی

اگرچه توسعه دیپلماسی سیاسی و منطقه‌ای از مهمترین وعده‌هایی است که توسط مسعود پزشکیان در روز‌های پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری مطرح می‌شد، اما اکنون با گذشت بیش از یک سال از جنگ غزه، افزایش تنش‌ها در لبنان و ترور سران حزب الله و سپاه پاسداران، سفر‌های عراقچی، به کشور‌های عرب منطقه، با پرسش‌هایی همراه است از جمله این که سفر‌های عراقچی با چه پیامی انجام می‌شود و چه پیامد‌هایی خواهد داشت؟
رایزنی برای توقف جنایت‌های رژیم صهیونیستی در لبنان و غزه
«سید عباس عراقچی» در حاشیه همایش« طوفان الاقصی: آغاز نصرالله» در جمع خبرنگاران اظهار کرد: بعد از ظهر روز(سه‌شنبه) سفر من به عربستان و برخی از کشورهای منطقه شروع خواهد شد.
وی هدف از این سفرها را رایزنی در مورد تحولات منطقه و تلاش برای توقف جنایت‌های رژیم صهیونیستی در لبنان و غزه عنوان کرد.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه تلاش‌ها و رایزنی‌های جمهوری اسلامی ایران برای جلوگیری از ادامه جنایت‌های بی‌شرمانه ادامه دارد، اظهار کرد: در این راستا بعد از رایزنی‌هایی که در نیویورک داشتیم سفری نیز به بیروت و سوریه داشتیم. از عصر امروز سفر منطقه‌ای من به ریاض و برخی دیگر از کشورهای منطقه آغاز می‌شود.
وی با تاکید بر اینکه ما به دنبال یک حرکت دسته جمعی از سوی کشورهای اسلامی برای توقف جنایت‌های وحشیانه رژیم صهیونیستی هستیم تصریح کرد : همانطور که بارها اعلام کرده‌ایم سیاست ایران حمایت از جریان مقاومت است و این موضوع در آینده نیز ادامه خواهد داشت.
این دیپلمات عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه «ما بارها اعلام کرده‌ایم جمهوری اسلامی ایران به دنبال افزایش تنش و جنگ نیست، گرچه از جنگ نمی‌ترسیم» گفت: ما برای هر سناریو و اتفاقی آمادگی داریم، نیروهای مسلح ما در آمادگی کامل هستند، تمام اهداف لازم را شناسایی کرده‌ایم و البته همان طور که تاکید کردم سیاست ما توقف درگیری‌ها و رسیدن به توافق آتش‌بس قابل قبول است.
وی همچنین در پاسخ به سوالی در ارتباط با پیشنهاد ایران جهت برگزاری نشست فوق‌العاده سازمان همکاری اسلامی در ارتباط با تحولات اخیر در منطقه گفت: ما به صورت رسمی به دبیرکل سازمان همکاری اسلامی پیشنهاد دادیم که نشست فوق العاده سازمان همکاری اسلامی یا مثل اجلاس قبلی اجلاس مشترک کشورهای اتحادیه عرب و و سازمان همکاری اسلامی برگزار شود ، دبیرکل در این زمینه در حال رایزنی هستند. نظرات مثبتی تاکنون از سوی کشورهای عضو اعلام شده است و رایزنی‌ها در این زمینه ادامه دارد.
وی همچنین در پاسخ به سوالی در مورد برگزاری اولین نشست مشترک وزیران امور خارجه ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و اهمیت این اجلاس گفت: همانطور که اشاره کردیم اولین نشست مشترک وزیران امور خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و ایران به صورت غیر رسمی در دوحه قطر برگزار شد.
وی ادامه داد: روابط ایران و شورای همکاری خلیج فارس در این سال‌ها دارای فراز و نشیب‌هایی بوده است. البته این یک امر طبیعی است و این اراده بین ایران و کشورهای این منطقه وجود دارد که این رابطه به همکاری‌های منطقه‌ای منجر شود.
عراقچی گفت: با تک تک این کشورها به غیر از بحرین که قطع ارتباط هستیم به صورت دوجانبه ارتباط داریم و رفت و آمدها وجود دارد.
وی در مورد روابط ایران و بحرین گفت: در طول ۳ماه گذشته ۳بار وزیر امور خارجه بحرین به ایران برای شرکت در نشست وزیران امور خارجه مجمع گفت وگوی همکاری‌ آسیایی، مراسم درگذشت شهید رئیسی و مراسم تحلیف آقای رئیس‌جمهور سفر کرده اند و این اراده برای برقراری روابط وجود دارد.
عراقچی تصریح کرد: با وجود قطع رابطه با یکی از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، این جلسه برگزار شد و این ابراز علاقه وجود داشت که این گفت وگوها و رایزنی‌ها وجود داشته باشد و ادامه پیدا کند.
هر گونه تلاشی برای هماهنگ کردن مواضع کشور‌های منطقه، نکته مثبتی است
محمدعلی سبحانی، سفیر پیشین ایران در قطر، لبنان و اردن و تحلیلگر سیاسی در خصوص دیپلماسی خارجی دولت چهاردهم گفت: «دیپلماسی خارجی و توسعه دیپلماسی در منطقه، همیشه یکی از بهترین گزینه‌ها در سیاست ایران است. البته باید توجه داشته باشیم که این دیپلماسی باید در ۳ سطح انجام شود. نخست؛ سطح منطقه ای، دوم؛ سطح اروپایی و سوم سطح بین المللی. در سطح منطقه‌ای باید حتما گفتگو‌هایی انجام دهیم که تفهیم شود مسائل منطقه مربوط به کل کشور‌های منطقه و به ویژه کشور‌های عربی و اسلامی است و ما باید فعالیت‌های خود را به شکل جدی با فعالیت‌های کل کشور‌های منطقه هماهنگ کنیم. در رابطه با فعالیت با اروپایی‌ها هم مسئله بسیار جدی است و باید رویکرد گذشته در رابطه با نوع برخوردمان با موضوع اوکراین را اصلاح کنیم و نسبت به شرایط موجود در منطقه، جنایت‌های اسرائیل و امثالهم، روشنگری کنیم تا به یک گفتمان نزدیک به هم با اروپایی‌ها برسیم و سعی کنیم هم در دیپلماسی و هم در دیپلماسی عمومی به موفقیت برسیم.»
وی افزود: «همچنین در سطح بین المللی یکی از اقدامات بسیار مثبت را می‌توانیم سفر آقای پزشکیان و پس از ایشان، سفر وزیر امور خارجه بدانیم. این سفر‌ها گویای این است که دولت چهاردهم و وزارت خارجه به شدت به دنبال احیای دیپلماسی در حد بالا و به شکل فشرده است. به نظر می‌رسد این اقدامات، جلوگیری از هر گونه جنگ و درگیری در منطقه است تا تنش‌ها را نیز از بین ببرد. به طور کلی تاکید وزیر امور خارجه بر احیای روابط با کشور‌های همسایه و به ویژه کشور‌های عرب، در راستای همان شعار بهبود روابط سیاسی است که از پیش از انتخابات توسط آقای پزشکیان وعده داده می‌شد.»
باید به سمت «گفتگو‌های معنادار» برویم
سفیر سابق ایران در قطر، لبنان و اردن در ادامه گفت: «هر گونه رابطه و تلاش برای هماهنگ کردن مواضع کشور‌های منطقه با یکدیگر و با ما، نکته مثبتی است. اما در رابطه با سوریه، موضوع کمی متفاوت است. کشور سوریه مدت‌ها درگیر جنگ بود و در همین چارچوب نیز، روس‌ها حضور فعال‌تری داشتند. می‌توان گفت برخی دقت‌های لازم نیز در این مسئله انجام نشده و نیروی هوایی روسیه در سوریه حضور دارد و اسرائیل نیز به راحتی از سد هوایی روسیه عبور می‌کند و فقط سربازان ما و اماکن مرتبط با ما که مرتبط با سرکوب داعش بوده را هدف قرار می‌دهد. به نظر می‌رسد نوعی هماهنگی بین اسرائیل و روسیه درباره نوع اتفاقاتی که در سوریه رخ می‌دهد، باعث شده که سوریه به طور کلی برای ایران ناامن شود و رفت و آمد‌ها به سوریه نیز تحت الشعاع قرار بگیرد. این در حالیست که تا پیش از این، سوریه، محور روابط عربی ایران بود.»
وی افزود: «ما باید با کل کشور‌های منطقه از جمله سوریه، کار توسعه دیپلماتیک خود را با جدیت دنبال کنیم، اما همانطور که اشاره کردم، نسبت به سیاست روسیه در منطقه گلایه شدیدی دارم ودر نوع برخوردی که در سال‌های اخیر با مسئله سوریه انجام شده، باید تجدید نظر و دقت بیشتری شود. اما به طور کلی توسعه روابط ما با کشور‌های اسلامی و کشور‌های منطقه، می‌تواند دریچه‌ای باشد برای تحقق گفتگو‌های معنادار. تاکید من بر «گفتگوی معنادار» است، چون گفتگو‌های بی حاصل و عادی حتی با مهمترین کشور‌های منطقه هم که باشد فایده‌ای ندارد، بلکه باید به گفتمان مشترک درباره مسائل منطقه‌ای برسیم. همین موضوع می‌تواند به کاهش و از بین بردن تنش‌ها کمک کند. در شرایط فعلی، دیگر فرصتی برای رفت و آمد‌های بی حاصل یا بدون نتیجه نداریم.»