دکتر طاهره چنگیز در نشست خبری با اشاره به اهمیت رعایت اخلاق حرفهای در جامعه پزشکی اظهار کرد: گروههای مرجع، به دلیل جایگاه اجتماعی و حرفهای خود، بیش از سایر گروهها در معرض قضاوت عمومی قرار دارند و انتظار از آنها نیز بیشتر است. ممکن است رفتاری که از یک فرد یا گروه عادی پذیرفته است، از یک گروه مرجع یا فردی که جایگاه حرفهای بالاتری دارد، پذیرفته نباشد.
دکتر چنگیز افزود: موضوع اخلاق حرفهای هم به عنوان یک درس رسمی و هم در فرایندهای ارزشیابی، بارها مورد توجه قرار گرفته است. برای همه اعضای هیئت علمی علوم پزشکی، رعایت شئون حرفهای هر سال به صورت جداگانه ارزیابی و در آییننامه ارتقا نیز به عنوان یک شاخص مستقل در نظر گرفته میشود.
وی تصریح کرد: اگر عضو هیات علمی حداقل امتیاز لازم در حوزه رعایت شئون حرفهای را کسب نکند، حتی در صورت برخورداری از امتیازات علمی بالا، فرایند ارتقای او متوقف خواهد شد.
معاون آموزشی وزارت بهداشت ادامه داد: در حال حاضر برای ارزیابی رفتار حرفهای دستیاران و کارورزان پزشکی نیز برنامهریزی شده و این موضوع در فرایندهای آموزشی و ارزشیابی آنها لحاظ میشود.
وی با تاکید بر اینکه اخلاق حرفهای صرفاً با مطالعه و آزمون چهارگزینهای ایجاد نمیشود، گفت: نمیتوان انتظار داشت فردی صرفاً با شنیدن، خواندن و پاسخ دادن به چند سؤال، به اخلاق حرفهای پایبند شود؛ آنچه اهمیت دارد تمرین، تجربه، بازخورد و یادگیری عملی در محیط آموزشی است.
دکتر چنگیز همچنین بر ضرورت اصلاح برخی سازوکارهای انضباطی تأکید کرد و گفت: در این زمینه به همراهی شورای عالی انقلاب فرهنگی نیاز داریم؛ چراکه در آییننامههای فعلی کمیتهها و مقررات انضباطی، رفتار حرفهای جایگاه متناسبی ندارد و تا حدی از موضوع خدمات و فعالیت حرفهای منفک دیده شده است. امیدواریم با تعامل و همکاری، این مسئله نیز اصلاح شود.
نتایج آزمونهای تخصصی بهزودی اعلام میشود
معاون آموزشی وزارت بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود درباره آزمونهای تخصصی گفت: برخی آزمونها برگزار شده و نتایج آنها در حال بررسی است و نتایج بهزودی اعلام خواهد شد. آزمون ورودی فلوشیپ نیز در اواسط شهریور برگزار میشود.
وی درباره سهمیه عدالت آموزشی نیز گفت: امسال در نحوه اجرای قانون عدالت آموزشی، ظرفیت پذیرش و محل تحصیل و تعهد خدمت داوطلبان با دقت بیشتری تعیین خواهد شد و فردی که سهمیه عدالت آموزشی یک منطقه را انتخاب میکند، اولویت تحصیلش نیز در همان منطقه خواهد بود.
دکتر چنگیز توضیح داد: برای مثال اگر برای سهمیه عدالت آموزشی در یک استان مانند خراسان جنوبی ظرفیت تعیین شود، محل پذیرش و دانشگاه محل تحصیل نیز در همان استان مشخص خواهد شد و داوطلب از ابتدا میداند که برای چه منطقهای ظرفیت در نظر گرفته شده است.
وی افزود: این روش هم تکلیف افرادی را که سهمیه عدالت آموزشی انتخاب میکنند روشنتر میکند و هم توزیع آنها در دانشگاههای مختلف را شفافتر خواهد کرد.
معاون آموزشی وزارت بهداشت درباره رشتههایی که در برخی استانها ارائه نمیشوند نیز گفت: بعضی رشتهها ماهیت ملی دارند و تنها در تعداد محدودی از دانشگاههای کشور ارائه میشوند. در این موارد نیز ظرفیت و دانشگاه محل تحصیل از ابتدا بر اساس منطقه و تعهد مربوطه مشخص خواهد شد.
دانشگاه معتبر باید کارنامه و ریزنمرات قابل اتکا ارائه کند
دکتر چنگیز در ادامه درباره نحوه ارزیابی مدارک دانشآموختگان دانشگاههای خارجی گفت: دانشگاههایی که معتبر شناخته میشوند، دارای فرایندهای آموزشی مشخص و قابل ارزیابی هستند و وقتی دانشجویی از چنین دانشگاهی فارغالتحصیل میشود، میتوان به کارنامه و ریزنمرات او اعتماد کرد.
وی افزود: برای دانشآموختگان دانشگاههای معتبر خارجی نیز آزمون ملی در نظر گرفته میشود، اما محتوای این آزمون کل آموختههای فرد نیست؛ بلکه نمونهای از شایستگیها و بایدهای یادگیری مورد ارزیابی قرار میگیرد تا اطمینان حاصل شود فرد حداقلهای علمی و عملی لازم را کسب کرده است.
معاون آموزشی وزارت بهداشت تصریح کرد: اگر دانشگاهی در نظامهای اعتبارسنجی معتبر قرار نداشته باشد، مسئله متفاوت است؛ چراکه اساساً نمیتوان به فرایند آموزشی و ریزنمرات صادرشده از آن دانشگاه به اندازه دانشگاه معتبر اعتماد کرد.
دکتر چنگیز با اشاره به نحوه تعیین فهرست دانشگاههای معتبر گفت: وزارت بهداشت این فهرست را بر اساس سلیقه شخصی تعیین نمیکند، بلکه نظامهای رتبهبندی بینالمللی مورد توجه قرار میگیرند و حد اعتبار دانشگاهها بر اساس شاخصهای مشخص اعلام میشود.
وی با بیان اینکه افزایش غیرمتعارف ظرفیت پذیرش یکی از نشانههای جدی در ارزیابی کیفیت دانشگاههاست، گفت: فرض کنید دانشگاهی در کشور خود سالانه تعداد محدودی دانشجو میپذیرد، اما ناگهان هزار دانشجوی ایرانی جذب میکند. طبیعی است که باید درباره ظرفیت آموزشی، تعداد اعضای هیئت علمی و کیفیت آموزش آن دانشگاه سؤال کرد.
بیش از ۵۰ هزار دانشجوی ایرانی در رشتههای علوم پزشکی در خارج از کشور تحصیل میکنند
معاون آموزشی وزارت بهداشت با اشاره به ابعاد گسترده تحصیل ایرانیان در دانشگاههای خارجی گفت: در حال حاضر حدود ۱۰۰ هزار دانشجوی ایرانی در خارج از کشور تحصیل میکنند که بیش از ۵۰ هزار نفر آنها در رشتههای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی هستند.
وی افزود: بخش قابل توجهی از این افراد در دانشگاههایی تحصیل میکنند که از نظر اعتبار آموزشی مورد تأیید نیستند و در برخی موارد حتی کشور محل تحصیل نیز به فارغالتحصیلان این دانشگاهها اجازه فعالیت حرفهای نمیدهد.
دکتر چنگیز با اشاره به نمونهای در حوزه دندانپزشکی گفت: در یک کشور، حدود ۱۰ هزار دانشجوی ایرانی در دانشگاههای غیرمعتبر دندانپزشکی مشغول تحصیل هستند. اگر قرار باشد وزارت بهداشت پس از بازگشت این افراد، با یک آزمون همه آنها را ارزیابی و بر اساس نتیجه آزمون مدرک آنها را تأیید کند، حجم متقاضیان به اندازهای خواهد بود که عملا بخش قابل توجهی از ظرفیت دانشکدههای دندانپزشکی کشور باید صرف برگزاری آزمون برای این افراد شود.
وی ادامه داد: مسئله فقط تعداد دانشجویان نیست؛ دانشگاههای غیرمعتبر معمولا به دلیل شهریه پایینتر و پذیرش آسانتر، تعداد بسیار زیادی دانشجو جذب میکنند. همین موضوع باعث میشود افرادی که امکان یا شانس قبولی در رقابت شدید کنکور داخلی را ندارند، به سمت این دانشگاهها هدایت شوند.
موسسات اعزام دانشجو نباید با تبلیغات، مسیر دانشگاههای غیرمعتبر را هموار کنند
معاون آموزشی وزارت بهداشت با انتقاد از برخی مؤسسات انتقال و اعزام دانشجو گفت: متأسفانه بخشی از این مؤسسات با تبلیغ تحصیل تضمینی در خارج از کشور، به جذب دانشجویان در دانشگاههای غیرمعتبر کمک میکنند و از این مسیر درآمد خود را تضمین میکنند.
دکتر چنگیز تاکید کرد: مسئله مهم این است که در بسیاری از موارد، حتی کشور محل تحصیل نیز به فارغالتحصیلان دانشگاههای غیرمعتبر اجازه فعالیت حرفهای نمیدهد؛ بنابراین خانوادهها باید پیش از تصمیمگیری درباره تحصیل فرزندان خود، اعتبار واقعی دانشگاه و امکان اشتغال و ادامه فعالیت حرفهای پس از فارغالتحصیلی را بررسی کنند.
وی افزود: در برخی از این دانشگاهها حتی آموزش عملی متناسب با استانداردهای لازم ارائه نمیشود و خود برخی از مراکز و مسئولان نیز به ضعف آموزش عملی در این دانشگاهها اذعان دارند.
معاون آموزشی وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: این موضوع صرفا یک مسئله اداری درباره تایید مدرک نیست، بلکه مستقیما با کیفیت تربیت نیروی پزشکی و در نهایت سلامت مردم ارتباط دارد. اگر فردی بدون برخورداری از آموزش علمی و عملی کافی وارد عرصه درمان شود، تبعات آن متوجه بیماران و نظام سلامت خواهد شد.
