اقتصاددانان تأکید داشتند که پرداخت نقدی یارانهها به بخش بزرگی از جامعه بدون برخورداری از دادههای دقیق و نظام دهکبندی کارآمد، اقدامی نادرست بوده است. در نتیجه، منابع عمومی کشور به شکلی توزیع شد که نهتنها عدالت اجتماعی را تقویت نکرد، بلکه بخشی از آن به خانوارهای پردرآمد نیز اختصاص یافت.
در دولت حسن روحانی تلاشهایی برای اصلاح این روند و اجرای سیاست دهکبندی انجام شد. هدف، حذف دهکهای پردرآمد و هدایت منابع به سمت اقشار کمدرآمد بود، اما این اصلاحات نیز به دلیل ضعف اطلاعات اقتصادی خانوارها، بهطور کامل موفق نبود. حذف یارانهها گاه بهصورت محدود و غیرهدفمند انجام شد؛ بهطوری که برخی خانوارهای پردرآمد همچنان یارانه دریافت میکردند و در مقابل، تعدادی از خانوارهای متوسط و حتی کمدرآمد از فهرست یارانهبگیران حذف شدند.
یکی از مهمترین نقدها به این دوره، دهکبندی غیر اصولی بود. معیارهای موجود، عمدتاً بر درآمد اسمی تمرکز داشت و داراییهای واقعی افراد را بهدرستی لحاظ نمیکرد. در نتیجه، افرادی با درآمد متوسط اما بدون دارایی قابل توجه، در دهکهای بالا قرار گرفتند و از دریافت یارانه محروم شدند، در حالی که برخی افراد دارای ثروت بالا همچنان یارانه دریافت میکردند.
از سوی دیگر، یکی از اهداف مهم طرح هدفمندسازی، تخصیص بخشی از منابع به بخش تولید بود که به دلیل کسری بودجه دولت، عملاً محقق نشد و تقریباً تمام درآمدها صرف پرداخت نقدی یارانهها شد. علاوه بر این، مبلغ یارانهها با توجه به تورم فزاینده کشور، کارایی خود را از دست داد. در حالی که تورم در سال آغاز طرح حدود ۱۱ درصد بود، اکنون به بیش از ۴۱ درصد رسیده و قدرت خرید یارانهها بهشدت کاهش یافته است.
در مجموع، طرح هدفمندسازی یارانهها اگرچه با اهدافی چون عدالت اجتماعی و حمایت از اقشار ضعیف آغاز شد، اما به دلیل ضعف در دهکبندی، تورم بالا، کسری بودجه و ناکارآمدی سیاستهای حمایتی، نتوانست به نتایج مورد انتظار دست یابد. اکنون نیز اصلاح این طرح تا سالهای ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ پیشبینی شده است؛ اصلاحاتی که موفقیت آنها همچنان با تردید همراه است.
