صالح قاسمی در دومین نشست از سلسله نشست‌های “ایران جوان” که روز سه‌شنبه در اندیشکده موج برگزار شد، به بررسی چشم‌انداز جمعیت ایران از گذشته تا آینده و چالش‌های فرزندآوری پرداخت و با تاکید بر اهمیت جمعیت در حوزه اقتصاد، اظهار داشت: اگرچه کشورهایی مانند هند، اندونزی و برزیل از نظر شاخص‌های کلان اقتصادی رشد کرده‌اند، اما این رشد به رفاه عمومی مردم آن‌ها منجر نشده است.وی با بیان اینکه رشد اقتصادی نمی‌تواند به تنهایی معیاری برای موفقیت و پیشرفت اجتماعی باشد و باید به رفاه عمومی مردم نیز توجه شود، گفت: در ایران، با وجود رشد اقتصادی در برخی سال‌ها، نابرابری‌ها و مشکلات معیشتی همچنان وجود دارد و این موضوع نیازمند توجه جدی است. قاسمی به دغدغه‌های رهبر معظم انقلاب درباره موضوع جمعیت اشاره کرد و گفت: طی ۱۲ سال گذشته، ایشان ۶۹ مرتبه به موضوع جمعیت تأکید و تذکر داده‌اند که نشان‌دهنده اهمیت و جدیت رهبر انقلاب در پیگیری مسائل جمعیتی کشور است و نشان می‌دهد که این موضوع از نظر رهبری کشور، یک اولویت اساسی به شمار می‌آید.
این کارشناس تحولات جمعیتی در ادامه به برخی آمارهای نگران‌کننده در حوزه جمعیت اشاره کرد و گفت: نرخ رشد جمعیت ایران از ۳.۹ درصد در سال ۶۵ به ۱.۱ درصد در سال ۱۴۰۲ رسیده، همچنین کاهش نرخ باروری از ۶.۵ فرزند به ازای هر زن در سال ۶۵ به ۱.۶ فرزند در حال حاضر رسیده و این کاهش نشان‌دهنده بحرانی عمیق در ساختار جمعیتی کشور است.وی با تاکید بر اینکه این روند ممکن است به کاهش نیروی کار و افزایش هزینه‌های اجتماعی منجر شود، گفت: استان‌هایی مانند گیلان و مازندران با نرخ باروری ۰.۹ و ۱.۱ فرزند به ازای هر زن، به شدت در معرض خطر قرار دارند، همچنین سن ازدواج در ایران به طور میانگین به ۲۵ سال برای دختران و ۳۰ سال برای پسران رسیده است که این موضوع می‌تواند به کاهش نرخ باروری منجر شود.قاسمی با بیان اینکه در آینده نزدیک بیش از ۳۰ درصد جمعیت ایران سالمند خواهد بود، تأکید کرد: این تغییرات تأثیرات قابل توجهی بر ساختارهای اقتصادی و اجتماعی کشور خواهد داشت و ممکن است منجر به به کاهش نیروی کار و فشار بر سیستم‌های بهداشتی و درمانی شود، این موضوع می‌تواند به بحران‌هایی در حوزه سلامت و تأمین اجتماعی منجر شود که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و مؤثر است.
این کارشناس در ادامه به چالش‌های اجتماعی ناشی از سالخوردگی جمعیت اشاره کرد و گفت: پدیده‌هایی مانند سندروم آشیانه خالی و سالمندان سرراهی، مشکلات روحی و روانی را برای سالمندان ایجاد می‌کند و این مسائل به دلیل عدم حمایت خانوادگی و اجتماعی، می‌تواند به بحران‌های اجتماعی بیشتری منجر شود.
وی بر اهمیت ایجاد شبکه‌های اجتماعی و حمایتی برای سالمندان تأکید کرد و گفت: باید به دنبال راهکارهایی بود که این قشر از جامعه احساس تنهایی و بی‌سرپرستی نکند.
قاسمی با بیان اینکه اگر امروز به این چالش‌ها توجه نشود، در آینده‌ای نزدیک ممکن است دیگر فرصتی برای جبران وجود نداشته باشد، از نخبگان، رسانه‌ها و خانواده‌ها خواست تا با افزایش آگاهی و توجه به مسائل جمعیتی، به بهبود وضعیت جمعیت و رفاه عمومی کمک کنند.
