عضو هیأتمدیره کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی تهران مهمترین چالش وضعیت بیکاران و این مشاغل نسبتاً جدید را «نامرئی بودن» آن دانست و گفت: بسیاری از این مشاغل تحت تأثیر قانون کار قرار ندارند و میزان برخورداری شاغلان از بیمه تقریباً صفر است.
صادقی با اشاره به گسترش مشاغل پلتفرمی و اقتصاد گیگ در سالهای اخیر، اعلام کرد: نبود آمار دقیق و ضعف نظارت قانونی باعث شده بخش قابل توجهی از نیروی کار در «مشاغل نامرئی» فعالیت کنند؛ مشاغلی که خارج از چتر قانون کار قرار دارند و از حداقل حمایتهای بیمهای برخوردار نیستند و تنها از بیمههای خویشفرما استفاده میکنند که پوشش محدودی دارد.
به گفته رئیس اتحادیه پیشکسوتان جامعه کارگری؛ در این مشاغل شناسایی کارفرما دشوار است و فعالیتهایی مانند تاکسیهای اینترنتی یا سایر مشاغل پلتفرمی عملاً قابل رصد دقیق نیستند.
این فعال کارگری با رد تعبیر «اشتغال کاذب» درباره این مشاغل تصریح کرد: مشکل اصلی کاذب بودن این مشاغل نیست، بلکه خارج بودن آنها از چارچوب قانون کار است.
به گفته وی؛ پیشرفت فناوری باعث افزایش سریع این نوع مشاغل شده، اما قانون کار هنوز تعریف و جایگاهی برای آنها در نظر نگرفته و همین مسئله پیگیری حقوق کارگران را دشوار کرده است.
صادقی ادامه داد: ضروری است این مشاغل زیر چتر قانون کار و بیمه اجباری قرار گیرند تا امکان پیگیری حقوق نیروی کار فراهم شود. عضو هیأتمدیره کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی تهران افزود: در حال حاضر کارگران این حوزه در صورت بروز حادثه شغلی با مشکلات جدی مواجه میشوند و تازه در چنین شرایطی خلأ حمایتهای قانونی آشکار میشود؛ چراکه بسیاری از بیمههای خویشفرما هزینههای درمان یا حقوق ازکارافتادگی را پوشش نمیدهند.
به گفته وی؛ کارفرمایان پلتفرمی نیز غالباً با استناد به پیمانی بودن فعالیت افراد، مسئولیتی در قبال تعهدات کارفرمایی نمیپذیرند و همین موضوع باعث میشود بازماندگان کارگران حادثهدیده یا خود آنان با هزینههای سنگین مواجه شوند.
صادقی تأکید کرد: تعیین تکلیف حقوقی این مشاغل ضروری است تا افرادی که به دلیل بیکاری یا بهصورت بلندمدت وارد این حوزه میشوند، با مشکلات کمتری روبهرو باشند.
وی خاطرنشان کرد: بسیاری از مشاغل جدید به دلیل نبود امکان احراز رابطه کارگری ـ کارفرمایی، خارج از پوشش قانون کار باقی ماندهاند، در حالی که سازمان تأمین اجتماعی میتواند با ورود قانونگذار، بیمه اجباری را برای این گروهها اعمال کند.
عضو هیأتمدیره کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی تهران در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت صندوق بیمه بیکاری اشاره کرد و گفت: در حال حاضر اندوخته این صندوق قابل توجه است و نگرانی جدی از این بابت وجود ندارد، اما مشکلات اجرایی همچنان پابرجاست. صادقی یکی از چالشهای مهم بیکاران را نحوه برخورد با اشتغالهای موقت دانست و توضیح داد: اگر فردی در دوران دریافت مقرری بیکاری، به دلیل فشار هزینههای زندگی ناچار شود بهطور موقت مسافرکشی کند یا در آستانه عید خدماتی مانند نظافت منازل انجام دهد، سازمان تأمین اجتماعی این فعالیت را بهعنوان اشتغال مجدد تلقی کرده و مقرری او را قطع میکند.
به گفته وی، بخش قابل توجهی از این گزارشها از سوی کارگزاریهای تأمین اجتماعی ارائه میشود؛ کارگزاریهایی که خصوصی هستند و در صورت قطع مقرری هر فرد بیکار، حدود ۳۰ درصد از حقوق او را دریافت میکنند. صادقی با انتقاد از عملکرد این کارگزاریها گفت: یکی از مشکلات جدی حوزه بیکاری همین سازوکار است که عملاً معیشت بیکاران را با دشواری بیشتری مواجه میکند.
