چالش دیپلماسی و گشایش در سیاست خارجی

گرچه میزان موفقیت ظریف در قیاس با انتخابات سال ۹۲ یا ۹۶ چندان موفقیت‌آمیز تلقی نشد، اما همین تکانه کوچک در سیاست و مشارکت بیانگر این نکته بود که فشارهای معیشتی از سمت تحریم و تمایل مردم به گشایش‌های سیاسی هنوز امیدهایی برای تغییر را در خود نهفته است. ظریف بارها در رقابت انتخاباتی این جمله را تکرار کرد که فرق دارد چه کسی رئیس‌جمهور باشد و فرق دارد چه کسانی سیاست خارجی را اجرا کنند. البته بعد از پروژه تندروها برای تنهاسازی مسعود پزشکیان و کناره‌گیری ظریف از مشاورت رئیس‌جمهوری گمانه‌های زیادی وجود دارد که کابینه از سمت ظریف به واسطه مخالفان برجام زیر فشارهای زیادی قرار دارد. با این وجود مسعود پزشکیان با معرفی عراقچی به عنوان چهره‌ای میانه‌تر در سیاست خارجی همانگونه که دولت خود را دولت وفاق نعرفی کرد، سعی دارد هم موافقت مجلس را کسب کند و هم نوک پیکان نقدهای روانه شده به سمت ظریف و برجام را خنثی کند. ظریف در اولین اظهارات خود درباره عراقچی و تمایل او به برجام و سیاست خارجی متبوع خودش، اینگونه اظهارنظر کرد که عراقچی سیاستمدار مستقلی است و روش‌های منحصر به فردی در سیاست خارجی دارد که باید به اجرا بگذارد. این نکته ظریف اما در سمت و سوی مخالفان برجام به دلیل حضور ظریف در کابینه هنوز معمای اختلاف و مخالفت‌هاست. دیروز در صحن علنی مجلس هم بسیاری از مخالفان بر دوقطبی برجام و حضور ظریف در کابینه تمرکز کردند. با اینکه کمیسیون امنیت ملی موافقت خود را به عنوان یک کمیسیون تخصصی با عراقچی اعلام کرد، اما منتقدان پر و پاقرص او در مجلس فرصت را از دست ندادند و دولت روحانی، برجام، ظریف و عراقچی را با هم نواختند. نمایندگان مجلس شورای اسلامی در دومین روز از بررسی صلاحیت کابینه پیشنهادی دولت چهاردهم، به بررسی صلاحیت وزیر پیشنهادی امور خارجه پرداختند.درابتدای این جلسه،‌ ابراهیم رضایی پس از قرائت گزارش کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجه عنوان کرد که این کمیسیون موافق حضور سید عباس عراقچی به عنوان وزیر امور خارجه است.
عزت ملی در مذاکرات برجام رعایت نشد
محمدرضا احمدی با تاکید بر اینکه وزیر خارجه باید سوابق بسیار درخشان و اقتدار و صلابت داشته باشد،‌ با انتقاد از عملکرد عراقچی در زمان مذاکرات برجام گفت: در زمان مذاکرات برجام عزت ملی رعایت نشد؛ آمریکا از برجام خارج شد ولی ما در برجام ماندیم و به تمامی تعهداتمان عمل کردیم.
چرا قرارداد یکطرفه برجام را
امضا کردید؟
محمدرضا صباغیان در جلسه علنی مجلس و در جریان بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی کابینه دولت چهاردهم، به عنوان مخالف عباس عراقچی وزیر پیشنهادی امور خارجه گفت: بنده دولت چهاردهم را قبول دارم و از اکثر وزرا حمایت کردم. مخالفتم با آقای عراقچی از این بابت است که چطور شما به عنوان فردی کارکشته و صاحب تجربه در کنار آقای ظریف با همین ویژگی‌ها قرارداد برجام را امضا کردید که نتیجه‌اش به اینجا کشیده شده است. چرا قرارداد یکطرفه برجام را امضا و اجرا کردید که طرف مقابل از آن خارج شده و بعد هم اجرا نکند.
عراقچی دیپلمات واقع بینی نیست
امیرحسین ثابتی با بیان اینکه «عراقچی دیپلمات واقع بینی نیست»، اظهار کرد: «امضای کری تضمین است» را چه کسی گفت؟ اینکه ترامپ نمی‌تواند از برجام خارج شود چرا که ما طوری توافق کردیم که آنها نمی‌توانند از برجام خارج شوند را چه کسی گفت؟ کسی که امروز می‌خواهد از ما در مجلس رای اعتماد بگیرد.
نماینده تهران یادآور شد: آقای عراقچی شما حتی مجری خوبی هم برای سیاست های رهبری و شورای عالی امنیت ملی هم نبودید به خاطر اینکه رهبری در مشهد گفتند ظریف به ایشان گفته از برخی خطوط قرمز نتوانستیم پاسداری کنیم. گناه این پای چه کسی است؟ کسانی که رفتند آنجا توافق کردند،بعد گفتند ما نبودیم. پس چه کسی بود نکند من بودم؟ اینکه عراقچی با ظریف مرزبندی می کند خوب است ولی چرا الان این اتفاق می افتد؟ چرا زودتر این کار را نکردید؟
ثابتی گفت: یکی از بهترین قوانین مصوب مجلس قبل قانون اقدام راهبردی بود که در واکنش به این بود که مذاکره کنندگان ما خوب عمل نکردند و این قانون مصوب شد تا این توافق پرخسارت روزنه هایش گرفته شود. بعد از شهادت شهید فخری زاده رویکر غلط روحانی و ظریف باز ادامه پیدا می کرد که با ترامپ هم مذاکره کنیم. این مجلس به درستی قانون را تصویب کرد و رهبری بارها تمجید کردند.
عراقچی صریحاً تفاوت خود
با ظریف را مشخص کند
میثم ظهوریان با طرح این پرسش که آیا آقای عراقچی همچنان می‌خواهند که بخشی از نظام پیوند زدن زندگی مردم به اراده بیگانگان باشند یا رویکردشان تغییر کرده است؟ و افزود: ایشان اشاره کردند که من ظریف نیستم. به نظرم اتفاق خوبی است اما خوب است که این تفاوت صریحا مشخص شود که کجاها اختلاف دارند؛ چرا که در دوره سال ۹۲ تا ۱۴۰۰ ایشان تصویر مکمل آقای ظریف بودند. نماینده مردم مشهد و کلات در مخالفت با وزیر پیشنهادی امور خارجه در صحن علنی مجلس گفت: عراقچی گفته است که من ظریف نیستم و این موضع خوبی است، اما تصویر عراقچی مکمل ظریف است و نمی‌دانم چه اختلافی بینشان وجود دارد.آیا اختلاف غرب و شرق و خلاصه کردن دنیا به چند کشور در دوران عراقچی حل خواهد شد؟ آقای عراقچی نگاه شما در دیپلماسی و میدان چیست؟
وزیر پیشنهادی برنامه خوبی
برای ۱۵ کشور همسایه و همسو دارد
احد آزادی‌خواه با تاکید بر اینکه آقای عراقچی برنامه خوبی برای ۱۵ کشور همسایه و همسو دارد،‌ افزود: تقویت تعامل با چین و روسیه از دیگر برنامه های ایشان است. حمایت با تمام توان از محور مقاومت در برنامه های آقای عراقچی خواهد بود. مقابله جدی با سیاست های خصمانه رژیم صهیونسیتی نیز از این برنامه ها خواهد بود. مدیریت تخاصم را از آقای عراقچی شنیدیم و امیدواریم تبدیل به جریانی به نفع جمهوری اسلامی شود. قولی که آقای عراقچی دادند حمایت از قانون اقدام راهبردی بوده است که رهبر انقلاب فرمودند مردم را از سردرگمی نجات داد.
وی در پاسخ به منتقدان برجام نیز گفت: عراقچی که وزیر نبوده است، بلکه وی عضو یک تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران بوده است و اگر ما در حوزه سیاستگذاری‌ها مسئله و ابهامی داریم، باید به جای دیگری ایراد بگیریم.
آزادیخواه تاکید کرد: عراقچی در همه کمیسیون‌های تخصصی مجلس اعلام کرد که وابسته به هیچ یک از افراد گذشته نیست و گفت قرار است بنده وزیر امور خارجه شوم. عباس عراقچی ادامه وزارت کسی نیست و مستقل از هر فرد و جریانی است و به آن اذعان داشت.آزادی خواه تصریح کرد: رویکرد عباس عراقچی برای آینده تعامل بین دیپلماسی و میدان است‌. روح شهید حاج قاسم سلیمانی شاد که نقش مهم میدان را به ما به خوبی نشان داد و عباس عراقچی می‌خواهد بین دیپلماسی و میدان تعامل ایجاد کند.
وی درباره تقویت دیپلماسی همسایگان، گفت: بنده به اسحاق جهانگیری در پایان دولت روحانی گفتم که کاش فرصتی که برای ارتباط با کشورهای ۱+۵ گذاشتید، برای تقویت ارتباط با همسایگان می‌گذاشتید. تاکید عراقچی بر تقویت ارتباط با کشورهای همسایه و هم مرز است.
نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: عباس عراقچی در کمیسیون امنیت ملی یعنی توسط کمیسیون تخصصی واجد صلاحیت برای وزارت امور خارجه شده است.