محمدسعید اربابی که همراه هیات تجاری ایران به کابل سفر کرده است، شامگاه پنجشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به برنامه‌های این سفر، اظهار کرد: در این سفر، دیدارهایی با وزیران اقتصاد و صنعت و تجارت افغانستان انجام و درباره توسعه همکاری‌های اقتصادی، تجاری، ترانزیتی و سرمایه‌گذاری گفت‌وگو شد.
وی افزود: در دیدار با دین‌محمد حنیف وزیر اقتصاد افغانستان، ظرفیت‌های منطقه آزاد و بندر اقیانوسی چابهار، زیرساخت‌های لجستیکی، مسیر «ریمدان» و زمینه‌های حضور تاجران و سرمایه‌گذاران افغانستانی در چابهار تشریح شد و طرفین بر ضرورت استفاده بیشتر از ظرفیت‌های موجود برای توسعه تجارت و ترانزیت تأکید کردند.
اربابی ادامه داد: در دیدار با وزیر اقتصاد افغانستان تأکید کردیم که در شرایط تغییر یا محدود شدن برخی مسیرهای تجاری، ایجاد مسیرهای جایگزین برای استمرار جریان کالا اهمیت زیادی دارد و چابهار و ریمدان می‌توانند بخشی از این نیاز را پاسخ دهند.
وی یادآور شد: پیشنهاد اختصاص زمین در بندر و منطقه آزاد چابهار در قالب اجاره بلند مدت یا قرارداد ساخت و بهره‌برداری به تاجران یا دولت افغانستان برای اجرای طرح‌های اقتصادی نیز مطرح شده است.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار تاکید کرد: هدف ما این است که فعالان اقتصادی افغانستان تنها از چابهار به‌عنوان مسیر عبور کالا استفاده نکنند بلکه بتوانند در منطقه مستقر شوند، کالا وارد کنند، فرآوری و بسته‌بندی انجام دهند و از ظرفیت بندر و زیرساخت‌های منطقه برای صادرات به بازارهای مختلف استفاده کنند.
اربابی گفت: افغانستان به‌دلیل محصور بودن در خشکی برای توسعه تجارت خارجی خود به مسیرهای مطمئن و متنوع برای دسترسی به آب‌های آزاد نیاز دارد و چابهار می‌تواند یکی از مهم‌ترین مسیرهای این کشور برای ارتباط با بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی باشد.
وی تصریح کرد: مزیت چابهار برای افغانستان تنها در دسترسی به دریا خلاصه نمی‌شود بلکه این منطقه می‌تواند مجموعه‌ای از خدمات بندری، لجستیکی، انبارداری، حمل‌ونقل، فرآوری، صادرات و سرمایه‌گذاری را در اختیار فعالان اقتصادی افغانستان قرار دهد.
چابهار؛ محور توسعه تجارت و ترانزیت ایران و افغانستان
وی با اشاره به ظرفیت‌های سیستان و بلوچستان در توسعه روابط اقتصادی با افغانستان گفت: این استان به‌دلیل برخورداری همزمان از بندر چابهار در جنوب، مرزهای زمینی با پاکستان و دسترسی به مسیرهای ارتباطی افغانستان، جایگاه ویژه‌ای در توسعه تجارت منطقه‌ای دارد.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار افزود: اگر ظرفیت بندر و منطقه آزاد چابهار، منطقه منفصله ریمدان و سایر زیرساخت‌های تجاری استان در کنار مناطق آزاد و ویژه اقتصادی شرق کشور به‌صورت یک شبکه مکمل مورد استفاده قرار گیرد، می‌توان مسیرهای جدید و متنوعی برای تجارت افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی ایجاد کرد.
اربابی درباره نقش مرز ریمدان در این کریدور تجاری اظهار کرد: در زمان حاضر کالاهای ترانزیتی از پاکستان به افغانستان از مسیر ریمدان و با استفاده از کامیون‌های دارای پلاک افغانستان منتقل می‌شود و این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت این مرز برای تبدیل شدن به یکی از مسیرهای مکمل تجارت افغانستان است.
وی ادامه داد: توسعه زیرساخت‌های ریمدان، تکمیل امکانات پایانه‌ای، تقویت خدمات گمرکی و لجستیکی و بهبود مسیرهای دسترسی می‌تواند نقش این مرز را در تجارت ایران، پاکستان و افغانستان افزایش دهد و آثار اقتصادی آن به‌طور مستقیم در شهرستان دشتیاری و جنوب سیستان و بلوچستان نمایان شود.
وی همچنین از آمادگی چابهار برای همکاری در حوزه معدن خبر داد و گفت: افغانستان ظرفیت‌های معدنی قابل توجهی دارد و می‌توان همکاری مشترک را از مرحله استخراج و فرآوری تا تولید و صادرات دنبال کرد.
اربابی افزود: توسعه همکاری‌های معدنی می‌تواند علاوه بر ایجاد ارزش افزوده برای دو کشور، زمینه شکل‌گیری فعالیت‌های صنعتی، حمل‌ونقلی و لجستیکی جدید در سیستان و بلوچستان را فراهم کند و به فعال‌تر شدن ظرفیت‌های بندری چابهار نیز کمک کند.
وی با اشاره به حضور گسترده فعالان اقتصادی افغانستانی در منطقه آزاد چابهار گفت: اتباع افغانستان از مهم‌ترین گروه‌های اتباع خارجی فعال در منطقه هستند و این ظرفیت نشان‌دهنده وجود پیوندهای اقتصادی میان چابهار و افغانستان است.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار اضافه کرد: در همین چارچوب، موضوع افتتاح دفتر تجاری افغانستان در منطقه آزاد چابهار و همچنین سفر وزیر صنعت و تجارت افغانستان به چابهار مطرح شده است که می‌تواند ارتباط مستقیم میان تاجران و فعالان اقتصادی دو کشور را تقویت کند.
اربابی با اشاره به دیدار هیأت مدیران مناطق آزاد ایران با نورالدین عزیزی وزیر صنعت و تجارت افغانستان اظهار کرد: در این نشست نیز درباره افزایش فعالیت کریدور شرق ایران با محوریت چابهار و استفاده از دیگر مناطق اقتصادی شرق کشور گفت‌وگو شد.
وی افزود: مناطق اقتصادی شرق ایران ظرفیت‌های مکمل یکدیگر دارند و باید به جای نگاه جزیره‌ای از این ظرفیت‌ها در قالب یک شبکه تجاری و ترانزیتی استفاده کرد تا کالاهای افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی بتوانند از مسیرهای متنوع به آب‌های آزاد دسترسی پیدا کنند.
اربابی گفت: چابهار می‌تواند در کنار ریمدان، دوغارون و سرخس، بخشی از یک کریدور گسترده تجاری باشد که کشورهای محصور در خشکی را به آب‌های آزاد متصل می‌کند و از این طریق جایگاه شرق ایران را در تجارت منطقه‌ای ارتقا دهد.
وی اظهار کرد: چابهار می‌تواند یکی از مسیرهای مناسب ارتباط افغانستان با عمان و سایر بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی باشد و این ظرفیت نیازمند توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل، لجستیک و تسهیل فرآیندهای تجاری است.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار بیان کرد: در دیدارهای کابل تلاش شد گفت‌وگوهای اقتصادی از سطح کلی به سمت تعریف پروژه‌های مشخص، ایجاد مسیرهای تجاری پایدار، تسهیل سرمایه‌گذاری و افزایش ارتباط مستقیم میان فعالان اقتصادی دو کشور حرکت کند.
اربابی درباره حضور منطقه آزاد چابهار در پنجمین نمایشگاه بین‌المللی بازرگانی «امام ابوحنیفه» کابل نیز اظهار کرد: حضور در این نمایشگاه فرصت مناسبی برای معرفی ظرفیت‌های چابهار و برقراری ارتباط مستقیم با تاجران، تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران افغانستان بود.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار ادامه داد: وزیر صنعت و تجارت افغانستان نیز از غرفه منطقه آزاد چابهار بازدید کرد و ظرفیت‌های بندری، تجاری، لجستیکی و ترانزیتی منطقه برای وی تشریح شد.
اربابی افزود: ایران و افغانستان دارای پیوندهای تاریخی، فرهنگی و اجتماعی عمیقی هستند و این ظرفیت می‌تواند پشتوانه توسعه روابط اقتصادی باشد اما برای تبدیل این ظرفیت به تجارت پایدار باید موانع پیش‌روی تجار کاهش یابد و ارتباط میان بخش خصوصی و دستگاه‌های اقتصادی دو کشور تقویت شود.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار اظهار کرد: این همکاری‌ها باید به افزایش حجم تجارت، کاهش هزینه و زمان جابه‌جایی کالا، ایجاد مسیرهای مطمئن برای صادرات و واردات، جذب سرمایه‌گذاری و ایجاد اشتغال منجر شود و سیستان و بلوچستان به‌دلیل موقعیت جغرافیایی، بندر چابهار و مرزهای زمینی، می‌تواند سهم مهمی از این فرآیند داشته باشد.
