دیروز مسعود پزشکیان با حضور در مجلس و دیدار همکاران خود در نمایندگی مردم دوباره بر همگرایی و اتحاد برای فائق آمدن بر مشکلات تاکید کرد. رئیس جمهور منتخب دیروزبا حضور در مجلس با بیان اینکه کشور را نمیتوان با اختلاف و دعوا حل کرد، گفت: تمام تلاشم این است که بتوانیم پاسخگوی مردم باشیم.وی ادامه داد: همان طور که در مناظرات و بحثهای مجلس مطرح کردم، کشور را نمیتوان با اختلاف و دعوا حل کرد و مجبوریم دست به دست هم داده تا از بحرانها و مشکلات با هماهنگی و همدلی عبور کرده و پاسخگوی مشکلات مردم باشیم. این گفتمان و ادبیات پزشکیان، اما در میان تندروها خریدار ندارد. چراکه فرمان تخریب او همراهانش از هفته گذشته صادر شده و تریبونهای وابسته به این جریان آتش نقد را چنان داغ کردهاند که بسیاری تحلیلگران این حجم از تخریب و انتقاد را قبل ورود یک دولت به کار اجرایی بینظیر و بیسابقه میدانند، انتقادهایی که آگاهانه ظریف را در وهله اول به جای رئیسجمهور منتخب نشانه رفته است.
مخالفتها با دیدگاه ظریف و پزشکیان
شعارهای روز جمعه درباره ظریف و تیترهای روز شنبه و یکشنبه درباره این ادعا که زاویهدارن و محکومان پروندههای امنیتی در حال ورود به کابینه چهاردهم هستند، یا کابینه به دنبال خالصسازی است، نشان داد یکی از مهمترین موضوعات پیشروی دولت پزشکیان، حضور افرادی است که گشایش در سیاست خارجی را دنبال میکنند و معتقدند مسیر بهبود اقتصاد از تعامل با دنیا و بهینه شدن فضای کسب و کار از ثبات در حوزههای سیاسی و اقتصادی زاییده خواهد شد. اتفاقا در تایید همین موضوع دیدار مفصل مسعود پزشکیان با فعالان بخش خصوصی و اصناف در روز شنبه نیز نکات مهمی داشت که گواه خاستگاه اغلب فعالان اقتصادی برای حل مسائل بود. حاضران در جلسه که اغلب از تاثیرگذاران اقتصاد کشور بودند بر این نکته تاکید داشتند که تعامل با دنیا برای بهبود شرایط اقتصادی خواسته آنها از کابینه چهاردهم است. موضوع فضای کسب و کار در کشور و وضعیت وخیم حوزه صنعت که به واسطه تحریم از نبود نقدینگی و سرمایهگذاری و نرخ بالای استهلاک رنج میبرد، همچنین موضوع تامین ارز تولیدکنندگان از موضوعاتی اساسی بود که در دیدار بخش خصوصی و رئیسجمهور منتخب مورد تاکید و توجه قرار گرفت. این خواستهها در قبال مطالبه مهم همه فعالان اقتصادی برای ایجاد تعامل در سیاست خارجی بیانگر یک فهم مشترک از مشکلات است که این روزها در جامعه ایرانی سینه به سینه نقل میشود. با این وجود این موضوع همچنان مخالفان سرسختی دارد که برخی تحلیلگران آنها را ذینفع شرایط موجود کشور میدانند. دیروز سلیمی نماینده مجلس در توئیتی نوشته بود: «کوه موش زایید! انتشار اسامی شورای راهبردی آقای ظریف نشان داد که چه قدر زمخت، به دنبال خالصسازی آن هم با سرعت نور هستند.» نکتهای که روز بعد در تیتر یک روزنامه کیهان نیز نشست و نشان داد خط تخریب به شکل هماهنگی بر فشار روی کابینه و شکلدهی یک تیم قوی برای اجرای گشایش در سیاست خارجی تمرکز دارد. اما روز یکشنبه نیز همزمان با حضور پزشکیان در جمع نمایندگان مجلس و خوش و بشهای معمول ، مهدی کوچکزاده، نماینده اصولگرا، در نطقی خطاب به مسعود پزشکیان رئیس جمهور منتخب، اظهار داشت: «رئیس جمهور محترم شما دعوت به وحدت میکنید ولی نمیشود با سمبل اختلاف و نفاق، محمدجواد ظریف این مملکت را به وحدت رساند.» وی افزود:« محمدجواد ظریف که در کارگروههایش آدمهایی که اصل روحانیت و جمهوری اسلامی را نفی میکنند را انتخاب کرده که وزیر معرفی کنند.»
پیامهای کاهش مشارکت مردم
با این وجود نگاهی گذرا به وضعیت سیاسی و اجتماعی کشور در سالهای گذشته نشان میدهد مردم از دعواهای سیاسی به شدت خستهاند. وعدههای بر زمین مانده و مشکلات اقتصادی ریز و درشتی که نمود آنها روی سفرههای مردم کاملا پیداست هر بار خود را در قامت یک کدورت و اعتراض نشان میدهد. نمونه بارز این نارضایتی از وضعیت موجود را میتوان در انتخابات ۹۸، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ به عینه دید؛ جایی که در انتخابات اخیر به مشارکت حداقلی دور اول ریاست جمهوری نیز کشیده شد و موجب شد که حتی اصولگرایان انقلابی مدافع انسدادهای سیاسی در کشور نیز به آن اعتراف کنند. دیروز حتی قالیباف، رئیس مجلس دوازدهم و یکی از نامزدهای انتخابات اخیر در این بار اظهارنظر کرد و هشدار داد باید دلایل کاهش مشارکت را درک کرد.
رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه انتخابات دماسنج سیاسی جامعه است تأکید کرد که مردم سالاری دینی با برگزاری انتخابات تمام نمیشود و ما مسئولان وظیفه داریم زمینه را برای مشارکت پایدار مردم فراهم کنیم.
رئیس قوه مقننه کشورمان با بیان اینکه انتخابات ریاست جمهوری که بر اساس قانون اساسی در شرایط محدودیت زمانی برگزار شد به روشنی نشان داد که نظام جمهوری اسلامی باور عمیق به مشارکت مردم دارد، گفت: چرا که با اولویت قراردادن مشارکت، تمام الزامات یک فضای رقابتی را رعایت کرد و با سلامت کامل رأی مردم را مبنای عمل اداره کشور قرار داد، در عین حال این انتخابات حاوی پیامهای مهم کاهش مشارکت در انتخابات نیز بود.
قالیباف با تأکید بر اینکه انتخابات دماسنج سیاسی جامعه است و شاخصی است که واقعیت را به مسئولان و اهالی سیاست نشان میدهد، ادامه داد: عدم تمایل بخش قابل توجهی از مردم برای استفاده از حق انتخاب خود نیز یک واقعیت است که باید اهل سیاست را به خود بیاورد البته این امر ریشههای مختلف دارد و کسانی که اهل تحلیل و تحقیق هستند باید به آن بپردازند اما پیامدهای آن برای نظام حکمرانی و سرنوشت عمومی جامعه آنقدر سنگین است که نمیتوانیم به راحتی از کنار آن بگذریم.
وی یادآور شد: مهمترین نکته این است که این کاهش مشارکت برای ما تبدیل به یک مسئله جدی شود که باید ابعاد آن را بررسی کنیم و برای حل آن تصمیم بگیریم؛ همان طور که ذکر شد این موضوع و پیچیدگی مسائل اجتماعی به گونهای است که نیاز به بررسی کارشناسی دارد اما آنچه فعلاً میتوان به آن توجه کرد این است که ما باید از ظرفیت تغییراتی که در نتیجه انتخابات ریاست جمهوری ایجاد شده است برای برطرف کردن دلایل کاهش مشارکت مخصوصاً حل مسائل اقتصادی مردم استفاده کنیم، امیدی که در رأی دهندگان به نامزد پیروز به وجود آمده فرصت خوبی است که میتوان از آن برای پیشرفت کشور بهرهمند شد.
با این حال از تریبون مجلس صداهای متفاوتی شنیده میشود، صداهایی که شاید در آینده نزدیک بلندتر از صدای رئیس مجلس در صحن علنی طنینانداز شود. صدای تندروهایی که در چند سال گذشته بارها دولتها را نقد کرده، اما در بیان مشکلات اصلی مردم به لکنت افتاده است. باید دید نقش آینده این مجلس با آنچه که تجربه شده، تفاوت خواهد داشت یا درها بر همان پاشنه خواهد چرخید؟