حمله محدود اسرائیل زیر فشار میدان و دیپلماسی ایران

گرچه لاپید، اپوزسیون اسرائیلی، این حملات را کوچک و تحقیرآمیزبرای تل‌آویو دانسته و برخی شبکه‌های خبری اسرائیلی آن را مورد انتقاد قرار داده‌اند، اما مقام‌های صهیونیستی بر این عقیده‌اند که حملات آنها حساب‌شده و دقیق بوده و توانسته‌اند بخش موشکی و پدافندی ایران را تضعیف کنند. اسرائیل بامداد شنبه در چند موج، حملاتی را در تهران و چند شهر ایران انجام داد، در حالیکه مردم در فضای مجازی اعلام می‌کردند صدای انفجار در بخش‌های مختلف را شنیده‌اند. پدافند هوایی ایران در ساعات اولیه حملات اعلام کرد که برخی از این انفجارها و صداهای شنیده شده مربوط به دفع حملات و پدافند ایران بوده و شبکه‌های خبری داخلی نیز از عادی بودن شرایط و روال معمول زندگی در تهران و شهرهای دیگر خبر دادند. آنچه که در این شرایط بیشتر مورد توجه قرار گرفته، نحوه حملات اسرائیل و چگونگی برخورد ایران با این مسئله بوده که در چند وجه جریان داشته است. روی خوش بازار بورس در صبح حمله، ریزش بازارهای موازی همچون دلار و سکه و طلا در ساعات اولیه بازگشایی مبادلات در ایران نشان داد که انتظار برای پاسخ نسبت به گذشته کمتربوده و اقتصاد ایران اینگونه تعبیر کرده که فعلا این نقطه از تقابل مخاطره‌آمیز نیست و ممکن است با دیپلماسی و هوشمندی در میدان وسیاست به ثبات مقطعی برسد. از سوی دیگر واکنش‌های سیاسی به این موضوع نیز متنوع بوده است. برخی نمایندگان مجلس و سیاسیون تندروتر به نحوه برخورد و ضرورت پاسخ ایران پرداختند و اینطور اظهارنظر کردند که عملیات وعده صادق ۳ می‌تواند بازدارندگی ایران را افزایش دهد. در همین حال رده‌های دولتی با محکوم کردن این حملات، امکان پاسخ را برای ایران محفوظ دانستند. «فاطمه مهاجرانی» سخنگوی دولت در واکنش به حمله نظامی رژیم صهیونیستی به نقاطی از مراکز نظامی و واکنش مقتدرانه نیروی پدافند هوایی کشورمان، گفت: «مردم ایران از توان دفاعی کشور احساس غرور می‌کنند و نسبت به آن اطمینان دارند.»
سخنگوی دولت با اشاره به تصاویر جعلی منتشر شده در برخی رسانه‌های خاص، تاکید کرد: «همانطور که بیانیه‌های رسمی پدافند هوایی کشور نشان می‌دهد، تنها خسارات محدودی وارد شده و لازم است مردم عزیز ضمن حفظ آرامش از دل دادن به شایعات دوری کنند و اخبار را تنها از رسانه‌های رسمی و بیانیه‌های نیروی پدافند دنبال کنند.»
در همین حال برخی مقام‌های نزدیک به سپاه در این باره اظهاراتی داشته‌اند که نشان می‌دهد ایران در واکنش به این حمله محدود بدون شتابزدگی اقدام خواهد کرد و یا این وضعیت را به مثابه تغییر توازن و دست بالای ایران تعبیر می‌کند و واکنش‌های هوشمندانه‌ای در نظر می‌گیرد.
محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام نوشت: «تعدی رژیم صهیونیستی به ایران، حکایت از ترس و فرار آن‌ها داشت. ساعاتی پیش روابط عمومی قرارگاه پدافند هوایی کشور در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: سامانه یکپارچه پدافند هوایی هجوم رژیم صهیونیستی به نقاطی از مراکز نظامی در استان‌های تهران، خوزستان و ایلام را رهگیری و مقابله موفق کرد.»
توصیه روسیه و آمریکا به اسرائیل
در همین حال نظرات کارشناسی درباره تحلیل واقعه نیز دیروز همزمان با اظهارات رسمی در قبال تهدیدها جریان داشت. کارشناسان با تحلیل وضعیت و نحوه پاسخ اسرائیل به گمانه‌زنی درباره شرایط موجود و آینده تنش‌ها پرداختند.
قاسم محبعلی، دیپلمات بازنشسته، معتقد است که روس‌ها و آمریکایی‌ها به اسرائیل توصیه کرده بودند که حمله‌ای حساب‌شده و محدود انجام دهد. او درباره نقش کشور‌های مختلف در حمله اسرائیل به رویداد۲۴ می‌گوید: «آمریکایی‌ها چند ساعت قبل گفته‌اند حمله به شکلی بود که ما از اسرائیل خواسته بودیم. اسرائیل به درخواست آمریکا گوش داده و حمله‌ای محدود داشته است. ابعاد حمله هنوز مشخص نیست و پاسخ ایران هم باقیمانده است. البته گفته‌اند که ایران پاسخ ندهد و در صورت واکنش هزینه‌های بسیاری می‌تواند برای ایران داشته باشد. روس‌ها هم از قبل به ایران حمله را اطلاع داده بودند. روس‌ها یا از قبل اطلاع داشتند یا از تحرکات ارتش اسرائیل متوجه این اتفاق شده‌اند. باید منتظر باشیم واکنش ایران به این تجاوز را ببینیم تا ابعاد بیشتر این حادثه مشخص شود.»
او معتقد است که سیاست‌های آمریکا پس از انتخابات نسبت به ایران و اسرائیل، می‌تواند آینده تنش‌ها را روشن کند. او می‌گوید: «باید صبر کرد تا پاسخ ایران را سنجید. این زد و خورد اگر در همین‌جا تمام شود مسأله فرق می‌کند اما اگر واکنش‌ها ادامه یابد، سطح تنش بالاتر می‌رود. با این وجود ایران حق واکنش را محفوظ نگه داشته است. فشار بین‌المللی پیرو این مسأله است که ابعاد جنگ در لبنان و دیگر کشور‌ها گسترش پیدا نکند. احتمالاً تا زمان برگزاری انتخابات آمریکا هم واکنش ایران رخ ندهد. باید سیاست‌های آمریکا بعد از انتخابات نسبت به ایران و لبنان و اسرائیل مشخص شود، تا بتوان ادامه این تنش را پیش‌بینی کرد.»
دیپلماسی عراقچی در منطقه
سفر‌های اخیر عراقچی به کشور‌های عربی به باور برخی تأثیر مهمی بر عدم دخالت اعراب به نفع اسرائیل داشت. محبعلی معتقد است که دیپلماسی مؤثر بوده اما برخی از کشور‌های عربی از این تشنج سود می‌برند. او می‌گوید: «دیپلماسی همواره تأثیر دارد. مسأله نسبت تأثیر دیپلماسی است. دیپلماسی با آمریکا و اروپا اگر انجام می‌شد، بحث جدایی پیش می‌آمد اما اعراب طرف اصلی قضیه نیستند. اعراب نهایتاً می‌توانند حمله را محکوم کنند و خواستار خویشتن‌داری شوند. اینکه اعراب باعث جلوگیری از حمله شوند بعید است. خیلی از کشور‌های عربی از تشنج میان ایران و اسرائیل سود می‌برند. بهبود رابطه ایران با کشور‌های منطقه به نفع ایران در صحنهٔ تنش‌آمیز فعلی است.»
یا پیروزی یا مذاکره
او معتقد است که جنگ میان ایران و اسرائیل یا باید به یک پیروزی ختم شود و یا مذاکره؛ او می‌گوید: «ما وارد یک جنگ شده‌ایم. این جنگ دو راه دارد، یا باید یک طرف پیروز شود، یا به سمت مذاکره برود. احتمال مذاکره می‌تواند باعث شود اعراب دیگر وارد جنگ نشوند، غزه هم در صورت آتش‌بس دیگر درگیر تنش نمی‌شود. به نظر می‌رسد مناسبات ایران و اسرائیل و آمریکا هم به سمتی رود که تنش کاهش یابد چون بهانه‌ای برای جنگ باقی نمی‌ماند.»
توقف بین‌المللی اسرائیل
در همین حال عابد اکبری، کارشناس سیاست خارجی نیز معتقد است: «جمهوری اسلامی ایران همانطور که پیش از این نیز بارها به صورت رسمی و از طریق مجاری دیپلماتیک اعلام کرده بود آماده پاسخ به هر گونه تعرض اسرائیل است و حق خود برای پاسخگویی به تعرض را محفوظ می‌داند. هر چند تردیدی در این امر وجود نخواهد داشت اما به نظر می رسد پاسخ جمهوری اسلامی ایران این‌بار هم کاملا هوشمندانه خواهد بود.»
وی در گفت‌وگویی با خبرآنلاین افزود:« توان دفاعی ایران امروز در شرایطی است که میزان آسیب وارد کردن به دشمن را خودش تعیین می‌کند و در صورتی که مقامات کشور بخواهند حملات گسترده‌تری علیه اسرائیل انجام دهند، توانایی نظامی آن فراهم است.»
وی در پاسخ به اینکه این حمله اسرائیل ، چقدر ممکن است سطح تنش در منطقه را بالا ببرد؟ گفت: «اقدامات ماجراجویانه و تروریستی اسرائیل طی ماه های اخیر زنگ خطری جدی را برای صلح و امنیت نظام بین المللی به صدا درآورده است. اقدامات تروریستی اسرائیل باید به صراحت توسط همه کشورها محکوم شود چرا که عدم کنترل این رژیم تنها به تشدید تنش و بی ثباتی منطقه خواهد انجامید. نهادهای بین المللی و به ویژه شورای امنیت باید مسئولیت‌های خود را جدی بگیرند و برای توقف سیاست‌های بی‌ثبات‌کننده و اقدامات غیرقانونی رژیم وظایف خود را انجام دهند. با اقدام اخیر رژیم صهیونیستی، هدف واقعی اسرائیل برای کشاندن کل منطقه به یک جنگ تمام عیار نمایان تر شده است و قبل از اینکه دیر شود باید جلوی ماجراجویی نظامی این رژیم جنایتکار گرفته شود.»