دکتر کتایون نجفی‌زاده در گفت‌وگو با ایسنا، درباره آمار اهدای عضو در کشور در مقایسه با زمان کرونا اظهار کرد: یک شاخص در اهدای عضو با عنوان PMP (Per Million Population) وجود دارد که تعداد اهدا در یک میلیون نفر را نشان می‌دهد و برای اینکه تعداد اهدا در کشورها قابل بررسی و مقایسه باشد این شاخص در نظر گرفته شده است. PMP اهدای عضو در ایران قبل از کرونا ۱۴.۳ بود. پس از کرونا آمار اهدای عضو در تمام کشورها کاهش یافت و البته بسیاری از کشورها تلاش کردند که خود را در این زمینه ارتقا دهند اما در ایران متاسفانه هنوز به آمار اهدای عضو قبل از کرونا نرسیده‌ایم.
رتبه ۳۱ ایران در زمینه اهدای عضو
وی افزود: ایران در زمینه اهدای عضو در دنیا رتبه ۳۱ و در آسیا رتبه اول را دارد. در سال ۲۰۱۹ و قبل از کرونا ایران رتبه اول را با فاصله بالایی از کشورهای آسیایی دیگر داشت، اما حالا با وجود اینکه رتبه اول است دیگر فاصله چندانی با دیگر کشورهای آسیایی ندارد. با توجه به اینکه شیوع بیماری‌ها به‌صورت سالانه افزایشی است، در این میان اگر آمار داوطلبان اهدای عضو افزایش پیدا نکند، قاعدتا به صورت سالانه به تعداد افرادی که در لیست انتظار اهدای عضو هستند و جان خود را از دست می‌دهند، افزوده می‌شود. برای نجات جان بیماران و حفظ نام و جایگاه کشورمان ایران که رتبه اول را در آسیا دارد، تمام تلاش خود را باید در این زمینه داشته باشیم و این تلاش تنها نباید بر دوش کادر درمان و وزارت بهداشت باشد؛ بلکه تمام ارگان‌هایی که در زمینه فرهنگ‌سازی می‌توانند نقش موثری داشته باشند باید کمک کنند که ما دیگر فرد مرگ مغزی را نداشته باشیم که بدون اهدای عضو به خاک سپرده شود.
لزوم فرهنگ‌سازی برای اهدای عضو
به گفته مدیرعامل انجمن اهدای عضو ایران، اگر به‌صورت روزانه در آمریکا ۲۲ نفر از افراد در لیست انتظار عضو پیوندی از بین می‌روند به دلیل این است که در این کشور مرگ مغزی مناسبی رخ نمی‌دهد که بتوان اهدا و پیوند عضو انجام داد. این درحالیست که در ایران یک مرگ مغزی ۱۸ ساله با اعضای سالم به خاک سپرده می‌شود؛ بنابراین مشکل اصلی در این زمینه عدم رضایت خانواده برای اهدای عضو است. این شرایط می‌طلبد که هر کدام از ما سفیر اهدای عضو باشیم تا فرهنگ‌سازی کنیم.
مرگ مغزی، پایان زندگی است
وی ادامه داد: چرا هنوز بسیاری از افراد در کشور ما نمی‌دانند که فرد مرگ مغزی، فوت شده و مغز وی متلاشی شده و دیگر امکان زنده شدن وی وجود ندارد؟ همه ما باید این مسئله را بدانیم. خوشبختانه با همکاری وزارت آموزش و پرورش این مبحث به کتاب درسی دانش‌آموزان افزوده شده و با کمک وزارت بهداشت وارد برنامه درسی رشته‌های پزشکی و پیراپزشکی می‌شود. در اسپانیا تمام رشته‌های پزشکی و پیراپزشکی واحد درسی درباره مرگ مغزی و اهدای عضو و تمام رشته‌های دیگر نیز ساعت درسی درباره این موضوع دارند؛ چراکه این یک مسئله اجتماعی است و همه باید درباره آن اطلاعات کافی داشته باشند تا در لحظه حادثه بتوانند سریع تصمیم‌گیری کنند.
مرگ اعضای مناسب اهدا طی دو هفته
نجفی‌زاده در ادامه با تاکید براینکه افراد با ناآگاهی از ماجرای مرگ مغزی نمی‌توانند تصمیم‌گیری درستی درباره این موضوع داشته باشند، گفت: ما باید کاری کنیم که تمام مردم نسبت به این موضوع آگاهی داشته و سریع تصمیم‌گیری کنند و بدانند که هرچقدر زمان بیشتری از مرگ مغزی تا زمان اهدای عضو بگذرد، شانس حفظ یادگاری عزیزان خود در کره خاکی را از دست می‌دهند.
۸ اهدای عضو از هر مرگ مغزی
از بین رفتن اعضای قابل اهدا، با گذشت هر یک روز از زمان مرگ مغزی
وی درباره آخرین آمار اهدای عضو در ایران اظهار کرد: آخرین PMP ایران ۱۲.۳ است و هنوز به آمار ۱۴.۳ گذشته خود در قبل از کرونا نرسیده‌ایم. هر مرگ مغزی می‌تواند ۸ عضو خود را اهدا کند و البته هر چه زمان می‌گذرد، سمومی که از مغز متلاشی ترشح می‌شود موجب از بین رفتن اعضای قابل اهدا می‌شود. اگر در ساعت اول هر ۸ عضو قابلیت اهدا داشته باشند، طی روز چهارم تنها ۲ عضو را می‌توانند اهدا کنند. یک مرگ مغزی را در بهترین شرایط می‌توان حداکثر تا ۲ هفته نگهداری کرد که در این بازه زمانی نیز تک تک اعضای قابل اهدا در حال از بین رفتن هستند. خانواده باید بتواند سریع تصمیم‌گیری کند که این مسئله نیز به آگاهی و اطلاعات نیاز دارد.
