درخواست فعالان اقتصادی برای تعطیلی روز شنبه

کمیسیون اجتماعی مجلس دهم شورای اسلامی در آبان ۱۳۹۸ اجرای طرح تعطیلی پنج‌شنبه‌ها در سراسر کشور را تصویب کرده بود، اما بررسی آن به عمر مجلس دهم نرسید. با این حال در مجلس یازدهم این طرح با اصلاحیه‌ای مبنی بر تعطیلی شنبه‌ها به جای پنجشنبه‌ها در کمیسیون اجتماعی کلید خورد و اواخر خرداد ۱۴۰۲ کمیسیون اجتماعی مجلس با تعطیلی روزهای شنبه و کاهش ساعت کار اداری از ۴۴ ساعت به ۴۰ ساعت در هفته موافقت کرد. در اصل هدف این طرح ارتباط بیشتر با بازارهای جهانی و منطقه‌ای و جلوگیری از فرصت‌سوزی تجاری است.
طبق گزارش کمیسیون اجتماعی مجلس درباره لایحه اصلاح ماده ۸۷ قانون مدیریت خدمات کشوری که در تاریخ ۲۲ خردادماه به تصویب رسید، مقرر شد ساعات کار کارمندان دستگاه‌های اجرایی به ۴۰ ساعت در هفته و تعداد روزهای کاری به پنج روز کاهش یابد. هدف از افزایش یک‌روزه تعطیلات پایان هفته و کاهش ساعات کار، ضمن تسهیل شرایط برای انجام سفرهای کوتاه‌مدت با هدف رونق گردشگری و مزایای مترتب اقتصادی و اجتماعی آن، افزایش فراغت کارکنان و به‌طورکلی تحکیم بنیان خانواده مطرح‌ شده است.
با این حال در این زمینه هم اختلاف نظرهایی در مورد انتخاب روز پنج‌شنبه یا شنبه به عنوان تعطیلات آخر هفته در کمیسیون اجتماعی بوده است. اما کمیسیون اجتماعی گزارش خود درباره افزایش تعطیلات آخر هفته را اصلاح و گزارش جدیدی را به صحن علنی مجلس ارسال کرده و آن‌طور که یکی از اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی توضیح داده، تعطیلی روز جمعه قطعی است ولی تعطیلی روز دوم، اینکه پنجشنبه باشد یا شنبه در صحن تعیین شود. در این میان به نظر می‌رسد بخش خصوصی به دنبال تعطیل شدن شنبه به جای پنجشنبه است. برای مثال اخیرا اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در بیانیه‌ای خطاب به دولت و نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی، پیشنهاد کرد در ساماندهی تعطیلات پایان هفته، افزایش این تعطیلات به طور رسمی به دو روز و قرارگیری آن در روزهای جمعه و شنبه مدنظر قرار گیرد تا زمینه ارتقا بهره‌وری نیروی کار و تطابق تعطیلات با بازارهای منطقه‌ای و جهانی فراهم شود.
همچنین امروز مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران نظر و دیدگاه بخش خصوصی درباره لایحه اصلاح ماده ۸۷ قانون مدیریت خدمات کشوری را منتشر کرده که بر اساس آن، بخش خصوصی پیشنهاد کرده به‌جای روز پنجشنبه، روز شنبه تعطیل اعلام شود، اما در لایحه اشاره‌ای به آن نشده است.
تعطیلات ایران بیش‌تر از سایر کشورها نیست
همچنین در گزارش اتاق بازرگانی ایران تاکید شده که برخلاف دیدگاه مرسوم در مورد فزونی تعطیلات نسبت به سایر کشورها، مجموع تعداد تعطیلات آخر هفته و مناسبتی کشور، با احتساب ۲۷ روز تعطیلی رسمی و ۵۲ روز تعطیلی روز جمعه، ۷۹ روز می‌شود که بسیار کمتر از میزان تعطیلات در نقاط دیگر دنیا است. چنانچه پنجشنبه‌های در حال حاضر نیمه تعطیل هم تعطیل فرض شده و به این تعداد اضافه شود، مجموع تعطیلات در ایران به ۱۳۱ روز خواهد رسید که تفاوت چندانی با سایر کشورها ندارد.
تعداد روزهای تعطیل در اکثر کشورهای جهان بین ۱۱۲ تا ۱۳۴ روز است. با این حال مواجهه با طیف وسیعی از تعطیلات مذهبی، ملی و انقلابی و توالی آن‌ها، پراکندگی نامتعارف تعطیلات و پدیدهٔ روزهای بین تعطیل و بلاتکلیفی بخش عظیمی از فعالین اقتصادی در مورد تعطیل بودن یا نبودن روزهای میان دو تعطیلی و درخواست کارکنان برای مرخصی، سبب می‌شود که به‌رغم کمتر بودن میزان تعطیلات در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورها، از یک‌سو شبهه زیاد بودن تعطیلات در باور عمومی رواج یابد و از سوی دیگر نیل به هدف اصلی تعطیلات که همان بازیابی و احیای توان نیروی کار است، به دلیل آشفتگی در توزیع تعطیلات، ناکام بماند.