دکتر احمد اسماعیلزاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، در نشست خبری با حضور خبرنگاران با اشاره به برنامههای تغذیهای وزارت بهداشت در مدارس اظهار کرد: برنامه شیر مدارس در سال تحصیلی جدید نیز با همکاری وزارت آموزش و پرورش ادامه خواهد یافت و امسال بیش از ۱۵ همت اعتبار برای آن اختصاص یافته است که بیش از دو و نیم برابر اعتبار سالهای گذشته است.
وی افزود: عنوان «برنامه شیر مدارس» امسال به «برنامه تغذیه رایگان مدارس» تغییر کرده است و بر این اساس، علاوه بر شیر میتوان از سایر اقلام غذایی مورد تأیید نیز برای تغذیه کمکی دانشآموزان استفاده کرد. این برنامه در حال حاضر دانشآموزان مدارس ابتدایی دولتی را پوشش میدهد.
اسماعیلزاده با بیان اینکه توزیع شیر علاوه بر کمک تغذیهای، با هدف فرهنگسازی مصرف شیر و لبنیات انجام میشود، گفت: ارزیابیهای انجامشده نشان داده است که در بیش از ۸۵ درصد دانشآموزان، اجرای برنامه توزیع شیر با افزایش مصرف لبنیات در خانواده همراه بوده است.
ادامه مکملیاری آهن و ویتامین D در مدارس
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، مکملیاری را از دیگر برنامههای اصلی حوزه تغذیه دانشآموزان عنوان کرد و گفت: مکمل آهن برای دختران دانشآموز به صورت هفتهای یک عدد و به مدت ۱۶ هفته توزیع میشود. همچنین دانشآموزان دختر و پسر بالای ۱۲ سال، ماهانه یک مکمل ۵۰ هزار واحدی ویتامین D دریافت میکنند.
وی افزود: امسال برای کاهش مشکلات مربوط به تأمین مکملها، خرید به صورت متمرکز انجام میشود تا مکمل به جای اعتبار نقدی در اختیار دانشگاههای علوم پزشکی قرار گیرد.
غربالگری اضافهوزن و چاقی در پایههای اول، چهارم، هفتم و دهم
اسماعیلزاده با اشاره به شیوع اضافهوزن و چاقی در بین دانشآموزان گفت: حدود ۲۴ تا ۲۵ درصد دانشآموزان با اضافهوزن یا چاقی مواجهاند؛ به عبارت دیگر تقریباً از هر چهار دانشآموز، یک نفر دچار اضافهوزن یا چاقی است.
وی افزود: با آغاز سال تحصیلی، غربالگری اضافهوزن و چاقی در پایههای اول، چهارم، هفتم و دهم انجام میشود و دانشآموزان دارای اضافهوزن یا چاقی برای دریافت خدمات و پیگیری به کارشناسان بهداشتی ارجاع خواهند شد.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت همچنین بر نقش سبک زندگی کمتحرک و برخی شیوههای آموزشی در افزایش اضافهوزن دانشآموزان تأکید کرد و خواستار توجه بیشتر به فعالیت بدنی کودکان و نوجوانان در کنار برنامههای آموزشی شد.
نظارت بر بوفههای مدارس و آموزش تغذیه سالم
اسماعیلزاده گفت: دستورالعمل اقلام غذایی مجاز و غیرمجاز در پایگاههای تغذیه سالم مدارس هر سال با توجه به محصولات جدید غذایی بازنگری و با همکاری وزارت آموزش و پرورش ابلاغ میشود.
وی با اشاره به وجود برخی ضعفها در نظارت بر بوفههای مدارس افزود: از مدیران مدارس، والدین و دانشآموزان انتظار داریم در اجرای این دستورالعملها همکاری کنند و موارد عرضه مواد غذایی غیرمجاز را گزارش دهند.
به گفته وی، حدود دو هزار کارشناس تغذیه در کشور فعالیت دارند و موظفاند در مدارس تحت پوشش، برنامههای آموزشی برای دانشآموزان، معلمان، مربیان و والدین برگزار کنند. محور این آموزشها عمدتاً پیشگیری از سوءتغذیه، کمبود ریزمغذیها، کوتاهقدی، اضافهوزن و چاقی است و موضوعاتی مانند تغذیه در شرایط اضطراب و استرس و کاهش ضایعات غذایی نیز در برنامههای آموزشی مورد توجه قرار دارد.
حمایت تغذیهای از بیش از ۲۶۰ هزار کودک زیر پنج سال
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت همچنین درباره برنامه حمایت از کودکان دچار سوءتغذیه گفت: این طرح با همکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از سال ۱۴۰۲ برای کودکان شش ماه تا پنج سال اجرا میشود و در حال حاضر بیش از ۲۶۰ هزار کودک را تحت پوشش دارد.
وی افزود: کودکان مبتلا به سوءتغذیه پس از شناسایی در شبکه بهداشت و بررسی وضعیت اقتصادی خانوار، در صورت قرار داشتن در هفت دهک نخست، مشمول حمایت میشوند. برای پنج دهک نخست ماهانه حدود دو میلیون تومان و برای دهکهای ششم و هفتم حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برای خرید ۱۱ قلم ماده غذایی تعیینشده در نظر گرفته شده است.
اسماعیلزاده اعتبار این برنامه را بیش از هشت همت اعلام کرد و گفت: ارزیابی سال ۱۴۰۳ نشان داد در بیش از ۳۳ درصد کودکان تحت پوشش، سوءتغذیه برطرف شده یا روند بهبود مشاهده شده است.
اجرای مطالعه ملی وضعیت تغذیه پس از حدود ۱۰ سال
وی در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره آمار سوءتغذیه کودکان گفت: آخرین آمار ملی مربوط به سال ۱۳۹۶ است و بر اساس آن، کموزنی حدود پنج درصد گزارش شده بود. اطلاعات سامانههای بهداشتی در سالهای اخیر نیز در دسترس است، اما این دادهها نماینده کل جمعیت کشور نیست.
اسماعیلزاده از تأمین اعتبار برای اجرای یک مطالعه ملی جدید خبر داد و افزود: امسال شاخصهای دریافت غذایی، وضعیت ریزمغذیها و شاخصهای بیوشیمیایی، قد و وزن، سواد تغذیهای و امنیت غذایی در قالب یک مطالعه ملی بررسی خواهد شد. با اجرای این مطالعه، پس از حدود یک دهه دادههای ملی جدیدی درباره وضعیت تغذیه گروههای مختلف سنی از جمله دانشآموزان در اختیار خواهیم داشت.
بررسی افزودن «روی» به برنامه مکملیاری کودکان
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در پاسخ به پرسشی درباره کوتاهقدی کودکان نیز گفت: کوتاهقدی تنها ناشی از تغذیه نیست و عواملی مانند خواب، فعالیت بدنی و بلوغ زودرس نیز میتوانند در آن نقش داشته باشند.
وی با اشاره به خلأ مکملیاری در گروه سنی دو تا ۱۲ سال افزود: یکی از پیشنهادهای مطرحشده، بررسی افزودن مکمل «روی» یا زینک به برنامه مکملیاری این گروه سنی است. اقدامات اولیه برای بررسی این برنامه در دو استان کمبرخوردار انجام شده و در صورت اجرای مطالعه و اثبات اثربخشی، امکان اضافه شدن آن به برنامه مکملیاری، دستکم در استانهای کمبرخوردار، بررسی خواهد شد.
میانوعده سالم؛ از لقمه خانگی تا میوه و لبنیات
اسماعیلزاده در پاسخ به سؤال خبرنگاران درباره میانوعده مناسب دانشآموزان، مصرف زیاد نوشیدنیهای شیرین، کیک و بیسکویت را از مشکلات تغذیهای این گروه دانست و گفت: خانوادهها بهتر است از میانوعدههایی مانند لقمه نان و پنیر، نان و تخممرغ، میوه و میوه خشک، شیر پاستوریزه، سبزیجاتی مانند خیار و هویج و سایر میانوعدههای سالم استفاده کنند.
وی همچنین درباره مصرف لبنیات در کشور گفت: براساس آمارهای سالهای گذشته، متوسط مصرف لبنیات در کشور کمتر از یک واحد در روز بوده، در حالی که میزان توصیهشده حدود دو تا سه واحد در روز است.
گزارش موارد توزیع نشدن شیر در مدارس
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت تأکید کرد: برنامه تغذیه رایگان باید در مدارس ابتدایی دولتی اجرا شود و اگر خانوادهها یا خبرنگاران با مدرسهای مواجه شدند که برنامه توزیع شیر یا تغذیه رایگان در آن اجرا نمیشود، موضوع را به وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت یا نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت گزارش کنند تا موضوع پیگیری شود.
وی افزود: در برخی مناطق صعبالعبور که انتقال شیر با دشواری مواجه است، امکان استفاده از اقلام غذایی مورد تأیید مانند برخی نانهای مغزدار یا محصولات مشابه در چارچوب برنامه تغذیه رایگان مدارس وجود خواهد داشت تا اعتبار اختصاصیافته به تغذیه دانشآموزان صرف همین هدف شود
