عباس بحری، عضو هیات علمی گروه پژوهشی انرژی‌های تجدیدپذیر پژوهشگاه نیرو و مدیر پروژه توربین بادی ملی، با اشاره به اهمیت توسعه انرژی بادی در تنوع‌بخشی به سبد انرژی کشور، اظهار کرد: توسعه صنعت انرژی بادی در دهه‌های اخیر مورد توجه وزارت نیرو قرار داشته و صنعت بادی نوین کشور از اواسط دهه ۷۰ با نصب چند دستگاه توربین بادی خریداری‌شده از یک شرکت اروپایی در شمال کشور آغاز شد.
وی افزود: در دهه ۸۰ نیز ساخت و تولید توربین‌های بادی با روش خریداری لیسانس از یک شرکت صاحب فناوری ادامه یافت، اما محدودیت‌های این روش از جمله وابستگی به شرکت صاحب امتیاز، محدودیت در بازارهای هدف و صادرات محصول، نبود امکان تغییر در طراحی و انطباق با شرایط محیطی و همچنین محدودیت دسترسی به دانش فنی برای جایگزینی تأمین‌کنندگان قطعات، به‌ویژه در شرایط تحریم، ضرورت حرکت به سمت اکتساب دانش فنی طراحی و ساخت کامل توربین‌های بادی در کشور را ایجاد کرد.
بحری ادامه داد: در همین راستا، ابتدا یک پروژه مطالعاتی با هدف تعیین ظرفیت، کلاس و ساختار مناسب توربین بادی ملی مبتنی بر امکانات زیرساختی کشور از سوی سازمان انرژی‌های نو به پژوهشگاه نیرو سپرده شد که بر اساس نتایج این مطالعات، ظرفیت ۲ مگاوات و کلاس بادی ۲ برای توربین ملی در آن افق زمانی تعیین شد.
وی تصریح کرد: در گام بعد، طراحی کامل و ساخت نمونه توربین بادی ملی در قالب یک پروژه تحقیقاتی از سوی شرکت توانیر به پژوهشگاه نیرو واگذار شد و این پروژه را می‌توان یکی از شاخص‌ترین پروژه‌های کشور در دهه‌های اخیر در حوزه فناوری‌های نوین دانست.
عضو هیات علمی گروه پژوهشی انرژی‌های تجدیدپذیر پژوهشگاه نیرو گفت: برای اجرای این طرح، تیم طراحی شکل گرفت و شماری از ممتازترین دانش‌آموختگان دانشگاه‌های برتر کشور در قالب هسته‌های تخصصی جذب شدند و همکاری نزدیکی نیز با استادان برجسته دانشگاهی صورت گرفت.
وی افزود: روند طراحی در سه مرحله طراحی مفهومی، طراحی مقدماتی و طراحی تفصیلی انجام شد و در این فرایند، علاوه بر طراحی، دانش ضمنی مورد نیاز نیز اکتساب شد؛ به‌گونه‌ای که در مقاطعی بیش از ۵۰ نفر از متخصصان حوزه‌های مختلف مهندسی به‌صورت همزمان و هماهنگ در پروژه فعالیت داشتند.
بحری خاطرنشان کرد: در طول فاز طراحی از ظرفیت تخصصی پنج پژوهشکده پژوهشگاه نیرو استفاده شد و طراحی سیستمی و طراحی تمامی اجزای اصلی توربین در این پروژه بومی‌سازی شد.
وی گفت: یکی از ویژگی‌های مهم این پروژه، طراحی توربین متناسب با الزامات و شرایط اقلیمی و محیطی کشور و با اتکا به توان مهندسی داخلی است و در این مسیر بیش از ۳۰۰ هزار نفرساعت فعالیت در حوزه‌های مختلف مهندسی صورت گرفت.
وی ادامه داد: پس از تکمیل مرحله طراحی، طی فرایندی شرکت‌های توانمند داخلی ارزیابی شدند و در نهایت گروه مپنا به‌عنوان سازنده نمونه توربین انتخاب شد و ساخت اجزا و مجموعه‌های مختلف آن در داخل کشور دنبال شد.
مدیر پروژه توربین بادی ملی با بیان اینکه همزمان با طراحی، ساخت و نصب این توربین، مجموعه قابل توجهی از دانش فنی، مستندات طراحی و زیرساخت‌های مورد نیاز برای تولید اجزای توربین‌های بادی در کشور ایجاد شده است، افزود: ارتباط مستمر میان هسته طراحی و مجموعه‌های سازنده، زمینه دستیابی به کیفیت مورد نیاز بر اساس استانداردهای مرتبط را فراهم کرد.
بحری با اشاره به چالش‌های اجرای پروژه اظهار کرد: این پروژه در مسیر اجرا با چالش‌های فنی متعدد و همچنین محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های بین‌المللی مواجه بود و برنامه زمانی آن در چند مقطع تمدید شد، اما پس از رفع این چالش‌ها، توربین در روز هفتم مهرماه با موفقیت سنکرون و به شبکه برق کشور متصل شد.
عضو هیات علمی گروه پژوهشی انرژی‌های تجدیدپذیر پژوهشگاه نیرو تأکید کرد: دستاورد این پروژه تنها به ساخت یک نمونه توربین ۲ مگاواتی محدود نمی‌شود؛ بلکه شکل‌گیری هسته تخصصی طراحی و اکتساب دانش فنی، ظرفیت ارزشمندی برای ادامه مسیر و توسعه نسل‌های بعدی توربین‌های بادی در کشور ایجاد کرده است.
وی ادامه داد: این پروژه، ایران را در شمار کشورهای انگشت‌شمار دارای دانش طراحی کامل توربین‌های بادی قرار داده و همچنین همراهی هسته صنعتی و سازنده توربین و زیرساخت‌های ایجادشده، زمینه توسعه و تولید توربین‌های بادی را با اتکای بیشتر به توان داخلی فراهم کرده است
بحری گفت: پژوهشگاه نیرو با توجه به شناخت مسائل مختلف صنعت برق و جایگاه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در کاهش ناترازی‌ها و تنوع‌بخشی به سبد انرژی کشور، در تمامی ادوار فعالیت خود نقشی راهبردی در این حوزه ایفا نموده است.
وی افزود: اجرای این پروژه در کنار راه‌اندازی مرکز ملی تست توربین‌های بادی، توسعه زیرساخت‌های آزمایشگاهی، پایش کیفیت و سطح بومی‌سازی تجهیزات نیروگاه‌های تجدیدپذیر، از جمله اقدامات محوری پژوهشگاه نیرو در پشتیبانی از توسعه انرژی پاک محسوب می‌شود.
مدیر پروژه توربین بادی ملی در پایان اظهار کرد: اتصال موفق توربین بادی ملی ۲ مگاواتی به شبکه، در کنار ارزش عملیاتی آن، تکمیل یکی از مهم‌ترین حلقه‌های مسیر دستیابی کشور به دانش طراحی، ساخت، نصب و راه‌اندازی توربین‌های بادی مگاواتی محسوب می‌شود.
بحری ابراز امیدواری کرد: سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) با تجربه ارزشمند و کارنامه خود در توسعه نیروگاه‌های خورشیدی طی سال‌های اخیر، زمینه توسعه درخور توجهی را در بخش انرژی بادی نیز فراهم کند و در این مسیر، بیش از پیش به توانمندی و دانش بومی حاصل از این پروژه ملی توجه شود.
