گرچه فراکسیون کارگری مجلس بارها این نکته را به وزارت کار دولت سیزدهم گوشزد کرد که عدم تناسب تورم و دستمزد چرخه افزایش فقر در میان کارگران را تندتر خواهد کرد، اما گوش شنوایی نبود. بنابراین قالیباف در قامت رئیسمجلس نتوانست گام مهمی برای گروه کارگری بردارد. از سوی دیگر تصویب طرحها و لوایح مهم و سرنوشتساز در مجلس یازدهم نیز نشان داد دغدغه نمایندگان در دوره ریاست او به سمت کارفرمایان سوق داده شده و در طرح ساماندهی کارگران ساختمانی بعد چندین بار اصلاح و تصویب این مسئله همچنان ضعیفترین قشر کارگری را برای حداقل داشتن بیمه با مشکل روبه رو کرده است. طرح ساماندهی کارکنان دولت که بخشی از آن مربوط به حذف پیمانکاری و بهبود وضعیت کارگران قراردادی بوده نیز سرنوشت مبهمی دارد و اجرای آن به دولت چهاردهم موکول شده است. از سوی دیگر سعید جلیلی کارنامه مهمی در این باره ندارد. گرچه او در انتخاباات گذشته بر عدالت و رسیدگی به فقرا تاکید کرد و سعی داشت وجههای نزدیک به احمدینژاد سال ۸۴ بسازد اما نداشتن تجربه اجرا که او را در دایره قضاوت مردم قرار دهد موجب شده که جهتگیریهایش قابل ارزیابی نباشد. تنها کارنامه او روایتی است که عبدالملکی وزیر کار سابق در زدولت سیزدهم بین کرده و گفته است در چالش مزدی سال ۱۴۰۰ و تعیین مزد ۱۴۰۱ کارگران سعید جلیلی تنها کسی بود که از افزایش ۵۷ درصدی مزد دفاع کرد و گفت: کارگران و کارفرمایان خودشان تصمیم گرفتند. در میان گزینه قایباف، پزشکیان و جلیلی تنها نامزدی که ادبیات تزدیکتری به جامعه کارگری و گفتمان عدالتخواهانه دارد، مسعود پزشکیان است.
قرابت معنایی گفتمان پزشکیان با کارگران
مسعود پزشکیان که قرابت بیشتری با جامعه کارگری دارد ، اظهاراتش در مجلس یازدهم درباره حقوق کارگران، مسئله همسانسازی حقوق بازنشستگان در سال گذشته برجسته و چشمگیرتر به نظر میرسد. او ایجاد اشتغال را مستلزم سرمایهگذاری و رشد اقتصادی دانسته و گفته است: «در حال حاضر وضعیت جامعه به گونهای است که کارمندان نمیتوانند راحت زندگی کنند و بازنشستگان گرفتار هستند و قدرت خرید ندارند و دیگر نمیتوانند با پولی که میگیرند بخاطر تورمی که ایجاد شده به صورت روزمره زندگی خود را تامین کنند.وضعیت به گونهای است که کارگران نمیتوانند خانه بگیرند و کارمندان نمیتوانند زندگی روزمره خود را بگذرانند.اگر جلوی این وضعیت گرفته نشود قطعاً با مشکل زیادی مواجه خواهیم شد.»
«مسعود پزشکیان» نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری شامگاه یکشنبه، در مرحله دوم برنامه گفتوگوی خبری شبکه خبر در مورد افزایش حقوق کارمند و کارگر گفت: «این ظلم ما علیه این دو گروه است. تا این را برطرف نکنیم فاصله کارمندان و کارگران بیشتر میشود و تورم رو به افزایش. حقوق باید متناسب با تورم رشد کند، نمیشود تورم ۵۰ درصد باشد اما حقوق ۲۰ درصد اضافه شود. باید کار و روندی را پیش بگیریم تا حقوق با تورم همسان باشد. اعتراض بازنشستگان و کارمندان مبنی بر مطالبات قانونی و اعتراض به عملی نشدن قانون است. لایحه دولت در بودجه همیشه با کسری مواجه است و به دلیل عدم جبران همیشه اعتراض وجود دارد.
پزشکیان همچنین در یک برنامه تبلیغاتی دیگر ایجاد اشتغال را مستلزم رشد اقتصادی دانسته و گفته است:اگر میخواهیم به رشد برسیم باید سرمایهگذاری انجام دهیم زیرا بدون سرمایهگذاری نه اشتغال ایجاد میشود و نه تولید افزایش مییابد.
این نامزد چهاردهمین دوره ریاست جمهوری معتقد است اگر به اندازه کافی نفت فروخته بودیم میتوانستیم هزینه آن را برای اشتغال کنار بگذاریم.
وی اشارهای هم به وضعیت حقوق و دستمزد در کشور داشته و گفته است:هر چقدر حقوقها را زیاد میکنند، تورم خیلی زودتر بالاتر می رود.با این حقوقها تازه می گوییم وضعمان خوب است و کارگران و کارمندان خانه هم بسازند! اینها دیگر خانه هم نمیتوانند کرایه کنند.
به گفته پزشکیان،وقتی با کسانی که در این کشور تولیدکننده هستند و شغل ایجاد میکنند با زبان دیگری حرف میزنیم و آنان را طور دیگری به جامعه معرفی میکنیم، بقیه گرفتاریها زائیده همین رفتارهاست.
پزشکیان در اولین برنامه حضور خود در قم، نیز به موضوع معیشت و سفره کارگران و کمدرآمده پرداخت و گفت: امیدواریم با اجرای درست اسناد بالادستی کشور، بتوان وضعیت معیشت را بهتر و فشار فقر را از خانوادههای ایرانی کم کرد. وی افزود: من از دل همین جامعه برآمده ام و امیدوارم با وحدت و اجماع بتوان بر مشکلات کشور پیروز شد.
کارگران با حقوق ۷ سال باید بتوانند خانه بخرند!
گرچه قالیباف در زمینه رسیدگی به معیشت کارگران کارنامه مشخصی دارد و فعالان کارگری او را به عنوان رئیس مجلس از بانیان وضعیت فعلی کارگران میدانند اما در برنامههای مختلف به موضع حقوق و دستمزد پرداخت و سعی کرد پاسخی به انتقادهای گذشته بدهد. قالیباف در توئیتی که چند روز قبل زده بود اعلام کرد:”عقب افتادن افزایش حداقل دستمزد از میزان تورم یعنی کوچک شدن سفرهی مردم و ناامنی روانی خانوارها”.قالیباف نوشت: در دولت من،حقوق کارکنان دولت، بازنشستگان و حداقل دستمزد کارگران و مستمری افراد مشمول نهادهای حمایتی به میزان تورم سالانه به علاوه رشد اقتصادی افزایش خواهد یافت.در دولت خدمت و پیشرفت، حقوق کارکنان دولت، بازنشستگان و حداقل دستمزد کارگران و مستمری افراد مشمول نهادهای حمایتی به میزان تورم سالانه به علاوه رشد اقتصادی افزایش خواهد یافت.
وی اعلام کرده که طبق «طبق برنامه هفتم توسعه، حداقل حقوق و دستمزد در طول ۵ سال برنامه باید به میزان افزایش تورم رشد داشته باشد و در دولت او حتما مابه تفاوت تورم به حداقل حقوق قشر پایین داده خواهد شد.»نامزد چهاردهمین دوره ریاست جمهوری به حفظ قدرت خرید خانوار هم توجه داشته و گفته است:همه خانوادههای ایرانی به ویژه کارمندان و کارگران که حقوق ثابت دارند، احساس میکنند دخل و خرج زندگیشان با هم نمیخواند. حتی وقتی مردم برخی از خرجها را که حذف میکنند، باز هم نیازهای اساسی آنها نمی تواند تامین کننده باشد، به ویژه کارگران، کارمندان و بازنشستگان صندوقهای لشکری و کشوری و تامین اجتماعی که درآمد ثابت دارند.این موضوع سبب میشود خدمات جانبی مثل سلامت، معیشت و اوقات فراغت را از دست بدهند.
در حالیکه زمان انتظار برای خرید خانه برای قشر ضعیف به بالای ۱۵۰ سال رسیده او تامین مسکن کارگران و کارمندان یکی دیگر از برنامههای خود عنوان کرده و در این باره گفته است: باید به این سمت برویم که یک کارگر و کارمند بتوانند با تمام درآمد ۷.۵ ساله خود یک خانه بخرند.طبق برنامه هفتم توسعه مدت زمان صاحبخانه شدن ۷.۵ سال است و معنای ۷.۵ سال این است که اگر کارگر یا کارمند همه درآمد خود را برای مسکن هزینه کند باید بتواند در مدت زمان ۷.۵ سال صاحب مسکن شود.این شاخص در کشور ما حدود ۱۴ درصد است و باید به نصف کاهش یابد و برای این هدف لازم است مسکن ارزانتر تولید شود.
بازدید از کارخانه و وعدههای شیرین
در همین حال جلیلی نامزد چهاردهمین دوره ریاست جمهوری نیز با آغاز تبلیغات انتخابات به بیان نقطهنظرات و برنامههای خود در حوزه کار پرداخته و حتی با جمعی از کارگران کارخانهها دیدار و گفت وگو داشته است.
وی در ابتدا به شرکت هپکوی اراک رفت و در جریان مطالبات و انتظارات کارگران از رئیس جمهور آینده قرار گرفت که از او میخواستند و نگذارد به کارگران ظلم شود.
بازدید از صنایع آذرآب اراک برنامه دیگر جلیلی بود و در حاشیه دیدار با کارگران و تشکلهای کارگری اظهار کرد:در دهه ۹۰ بعد از برخی سومدیریت ها و واگذاری های غلط و آسیب هایی که جامعه کارگری از آنها ضربه خورد و افرادی که متأثر از این مسایل بودند به دفتر من می آمدند و مشکلات خود را مطرح می کردند.طی سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۶ بود که کارگران هپکو به دیدن من آمدند و آنچه در هپکو گذشت را شرح دادند که در سال ۱۳۸۶ ما ۱۸۰۰ ماشین الات سنگین تولید می کردیم و الان تولید به صفر رسیده و کارگران حقوق نمی گیرند.میگفتند برخی کارگران دچار آسیب های اجتماعی مانند طلاق و اعتیاد شدهاند چرا مجموعه ای که با همه توان و تجربیاتش میتواند در جهت رشد کشور باشد دچار این مسایل ابتدایی شده است؟
این نامزد ریاست جمهوری گفت:شرکت صنایع آذرآب به همت شهید رئیسی احیا شد و اکنون جهش دارد.وقتی می گوییم یک جهان فرصت وجود دارد یعنی همین کارگران آذرآب و هپکو با اهلیت پای کار آمدند و این صنایع را احیا کردند. الان کارگران آذرآب میگویند آماده جهش این صنایع هستیم.با این جهش ۵۰۰۰ شغل جدید ایجاد می شود و جهش یعنی همین.جلیلی در سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۴۰۰ نیز طی اظهاراتی گفته بود:کسانی که درآمدهای نجومی دارند باید همانند کارگر و کارمند مالیات بدهند.
وی قراردادهای موقت کارگران را مورد انتقاد قرار داده و گفته بود: بیش از ۹۰ درصد نیروی کار مبتنی بر قراردادهای موقت یکی دوماهه است که این خطاست و دولت نمیتواند نسبت به آن بیتفاوت باشد.