دست بالای پزشکیان در مناظره اول

این نگرش که در دولت قبل نیز پیگیری می‌شد سه سال با افزایش تحریم‌ها و کدورت‌های خارجی با شعار گره نزدن سفره مردم به مذاکره مدیریت کشور را در دست داشت. این کارنامه سه ساله با تورم بالای ۶۰ درصد در دو سال اول و چاپ پول تاریخی و افزایش شکاف‌های درآمدی میان کارگران ، کارمندان و افراد برخوردار جامعه نشان داد اصرار بدون برنامه بر واژه «ما می‌توانیم» خاستگاه اقلیتی است که برای ماندن در قدرت شعارهای خوشایند داده،اما روش‌های ناخوشایندی در پازل سیاست و اقتصاد داشته‌اند. اگر برجام را به عنوان معامله و مذاکره با غرب بر سر مسائل مختلف سیاسی و هسته‌ای بدانیم که از سمت این گروه تقبیح می‌شود، اما گردش به چپ حامیان این گروه در سال‌های گذشته مورد نقد جدی مردم و فعالا سیاسی بود. تلاش برای نزدیکی به چین و روسیه کار را به جایی رساند که ایران در بازی موازنه چین و روسیه به عنوان کارت برنده در قبال کشورهای عربی قرار گرفت. عربستان با میانجیگری چین از تنش‌ها با یمن در قبال آشتی با ایران خارج شد، جنگ هفتم اکتبر حماس و اسرائیل در گرفت و ایران را تا مرز یک جنگ تمام عیار قرار داد. از آن سو روسیه و چین به کرات در شورای هماهنگی خلیج فارس دور میز پر از سود اعراب نشستند و زیر بیانیه‌های ضد ایرانی امضا زدند. این مسئله آنقدر ادامه یافت که برای سومین بار در ماه‌های گذشته چین بر تشکیک مالکیت ایران در جزایر سه‌گانه صحه گذاشت. این کشور حتی بعد از اعتراض ایران اعلام کرد سیاست‌هایش تغییر ناپذیر است و اصرار کرد که شریک راهبردی ایران هم خواهد بود. از آن سو روسیه در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران با اخبار ضد و نقیض ساز ناسازگاری کوک کرد و همکاری راهبردی ایران و روسیه را در پرده ابهام برد. همین دیدگاه‌های انباشته شده در ذهن مردم بود که برگ برنده را به دست پزشکیان داد. بخش‌های ناخوانده و نانوشته مناظره دوشنبه شب، تقابل میان تعامل و گفت‌گو و تقابل با دنیا بود. این موضوع که با سرنخ برجام آغاز شد در دقایقی از سوی جلیلی به خروج ترامپ از این توافق کشیده شد تا ادعای تندروها را برای پرهیز از هرگونه مذاکره با غرب توجیه کند. این موضع البته از طرف پزشکیان با پاسخ‌های قانع کننده‌ای رو به رو شد. او در قبال جهت‌گیری مجری که گفت اگر طرف مقابل دوباره از برجام خارج شود یا توافق‌ها را اجرایی نکند، چه می‌کنید؟ مواضع مستقیمی را اعلام کرد و بر داشتن آلترناتیوها در مذاکرات و استفاده از نظرات افراد با تجربه و کارشناسان در این مسئله تاکید کرد. اینطور به نظر می‌رسید که جهت‌گیری طیف تندرو در این مناظره، بیان سرکوب خاستگاه تعامل با دنیا بود که می‌خواست پزشکیان را به عنوان نماینده حسن روحانی در انتخابات زیر ضرب کارنامه ۸ ساله دولت قبل از رئیسی قرار دهد. با این وجود نگرش‌های طرح شده در این مناظره با توجه انتظارات بخش خصوصی و بازار ایران از گشایش‌های اقتصادی در آینده باید اینطور تصور کرد که نگاه پزشکیان طرفداران بیشتری در اقتصاد کشور دارد. روایت دوم: دومین موضوع مورد بحث و داغ مناظره اول که در چشم‌ها بود، مسئله فیلترینگ و بسته ماندن فضای مجازی در دو سال گذشته را برای مردم یادآوری کرد. موضوعی که در این سال‌ها پر خبرترین و مهمترین اخبار رسانه‌ها را تشکیل داده. روند فرار نخبگان به دلیل تنگناهای سیاسی که یک سر آن در فیلترینگ بوده و خروج سکوهای مجازی ارائه دهنده خدمات از ریل پیشرفت که با بگیر و ببندهای سال ۱۴۰۱ بعد از اعتراضات اوج گرفت، مسائلی است که با آرشیو بحث دوشنبه شب مناظره اول دوباره در افکارعمومی مرور شد. این موضوع در دودیدگاه به تصویر کشیده شد. دیدگاه پزشکیان این بود که نباید در شرایط عادی مانع فعالیت عادی در فضای مجازی شد و وجود پلتفرم‌ها برای کسب و کار مردم ایران می‌تواند فرصت تلقی شود. اما جلیلی با تاکید دوباره بر استفاده از پلتفرم‌های داخلی سعی داشت ضرورت ارتباط با دنیای مجازی و استفاده از ظرفیت‌های جهانی را در ابهام قرار دهد. تکیه کلام او بر توان داخلی بدون اینکه نقشه راه روشنی را ترسیم کند نشان داد حضور او در پاستور ادامه همین مسیر است. او بر ادامه فیلترینگ و استفاده از روبیکا و ایتا که امتحان خوبی هم پس نداده‌اند تاکید دارد. این مسئله بدون شک بر خیل عظیم فعالان مجازی تاثیر خواهد داشت و آنها میان انتخاب این دو دیدگاه به تامل جدی وامی‌دارد.
روایت سوم: موضوع مهم دیگر در مناظره دوشنبه شب که یکی از محورهای بحث بود تاکید بر حقوق صنفی کارگران، معلمان و اقشاری است که در چند دهه گذشته بر کلیدی ترین خاستگاه قانونی خود پافشاری می‌کنند، اما هیچکاه نتوانستند از آن برخوردار باشند. حق اعتراض مردم و کارگران که در مواد قانونی آمده در این مناظره چالش‌برانگیز شد. سعید جلیلی در اظهاراتی قابل تامل گفت: فقط در خیابان آمدن نیست باید درباره مواردی که اشتباه هست اعتراض کرد. سازوکار این نیست کارگر به کف خیابان بیاید. اگر دفتر باز باشد تا کارگران بیایندو سخنان خود را بگویند به کف خیابان نمی آیند.
جلیلی افزود: باید به میان مردم رفت و حرف‌ها را شنید. ده‌ها ساعتی که در دانشگاه های تهران و شهرستان بودم، در زمان دولت رفیق ما (شهید رئیسی) هم بود؛ حرفها چالشی بود و سوالاتی می‌‌کردند که البته وقتی خوب توضیح می دادید قانع می شدند.
اما دیدگاه مسعود پزشکیان کاملا متفاوت بود و برآمده از آنچه که در قوانین هست. او گفت: مردم حق دارند اعتراض کنند. اصلا قرار نیست اجازه بگیرند. این‌ها می‌گویند بیاید اجازه بگیرید اما اجازه هم نمی‌دهند. حق مردم اعتراض است و در قانون هم پیش‌بینی‌ شده است. یا قانون را عوض کن یا وقتی در قانون حق اعتراض وجود دارد چرا جلوی آنان را گرفتید؟
پزشکیان در پاسخ به این پرسش که اگر اعتراض به اغتشاش کشیده شود، چه باید کرد، گفت: اگر ما راه حرف زدن را باز بگذاریم، کسی دیوانه است که اغتشاش کند؟ ما وقتی جواب نمی‌دهیم و ناراحتی از حد گذشت و جواب نگرفت، او هم می‌آید و شیشه را می‌شکند. اما اگر حرفش را گوش دهی و بشنوی مگر کسی دیوانه است که اغتشاش کند. دانشجویان فردای مملکت ما و نخبگان ما هستند. حرف دارد بشنو و اگر مقصری عذرخواهی کن و بگو درستش می‌کنم، اگر نه او را قانع کن که قبول کند نه اینکه دانشجو را اخراج کنی، نه اینکه تهمت بزنی و انگ به او بچسبانی.روایت آخر: مناظره دوشنبه به رغم چالش‌های پایانی و بگومگوهای جلیلی با پزشکیان در وقت اضافه درددیگاه مردمی و فضای مجازی به نفع پزشکیان تمام شد. او توانست سخن خود را با مسئله زنان و مطالبتشان آغاز کند. او در ادامه بر سیاست خارجی و گشایش‌های اقتصادی تاکید کرد و با صحه گذاشتن بر حق اعتراض کارگران و دانشجویان توانست در مقابل دیدگاه‌های بسته و مبهم جلیلی تصویر روشنی از نگرش باز و برآمده از قوانین را به تصویر بکشد.