در زمان حادثه انفجار ۶۹ کارگر در بلوک سی و بی این معدن زغالسنگ در طبس مشغول کار بودند.کارگاههای معدن زغال سنگ زیرزمینی فضاهایی تنگ به ارتفاع کمتر از ۳ وجب دست در اعماق زمین هستند که تنها به حالت سینهخیز میتوان در آن کار کرد؛ جاییکه نور هم توان رفتن به آنجا را ندارد.بر اثر انفجار گاز متان در معدن زغال سنگ طبس تا لحظه تنظیم این گزارش ۵۲ نفر نیروی کار داخل معدن کشته شده اند.کارشناس صنایع و معادن نوید فهیمپور میگوید که «تهویه نامناسب و تجمع گاز متان مهمترین دلیل انفجار در معادن زغال سنگ در ایران است».تصاویر تیمهای امدادرسانی حادثه مشابه معدن طبس که سال ۹۶ در معدن یورت گلستان رخداد، مشخص کرد که انفجار گاز فرصت گذاشتن ابزار روی زمین را هم به کارگران نداده و در کسری از ثانیه افراد حاضر در معدن را به کام مرگ کشانده است.۸ گروه مجهز ۵ نفره مشغول عملیات امداد و نجات در معدن هستند اما تجمع گاز متان در طبس باعث شده تا کار به کندی پیش برود.انفجار معدن طبس، زمستان یورت، بابنیروز، یال شمالی و هجدک که در طی ۲ دهه اخیر منتهی به فوت کارگران زغال سنگ شده همگی در فصل بهار یا پاییز رخدادهاند. جاییکه کاهش اختلاف دمای معدن با خارج کاهش یافته و تهویه طبیعی مختل میشود.کارشناس ایمنی و بهداشت رضا نظری معتقد است که کارگران و کارکنان معدن اولویتی برای ایمنی قائل نیستند و همین سهلانگاریها به فاجعه ختم میشود.اما کارشناس HSE محمد قاسمی میگوید که ایمنی در معادن به عهده کارفرماست و تمامی مسئولیت چنین حوادث تلخی هم به عهده کارفرمای مجموعه است.
جزئیات حادثه انفجار در معدن زغالسنگ طبس
محمدعلی آخوندی، مدیرکل مدیریت بحران استان خراسان جنوبی در تشریح آخرین جزئیات حادثه انفجار معدن زغالسنگ معدنجوی شهرستان طبس، گفت: انفجار در معدن زغالسنگ طبس ناشی از گاز متان بوده است. مدیرکل مدیریت بحران خراسان جنوبی با بیان اینکه تعداد فوتیها و مصدومین حادثه معدن طبس هنوز بهطور دقیق مشخص نیست، افزود: تعدادی از کارگران معدن که مصدوم یا دچار مسمومیت گاز شده بودند، با کمک نیروهای امدادی احیا و به بیمارستان منتقل شدهاند.علی اکبر رحیمی فرماندار شهرستان طبس، هم در خصوص علت دقیق انفجار بیان کرد: انفجار در معدن به صورت آتشسوزی یا تخریب دیوارههای شدید نبوده است، بلکه تصاعد گاز متان در تونلها موجب خفگی نیروها در معدن زغالسنگ شده است.
حادثه معدن طبس ناشی از اهمال در سیستمهای اجرایی و نظارتی است
در همین رابطه سمیه گلپور رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران با ابراز همدردی و اعلام تسلیت و تعزیت به جامعه کارگری به ویژه خانوادههای کارگران جان باخته در معدن زغال سنگ طبس، این حادثه را ناشی از اهمال در سیستمهای اجرایی و نظارتی دانست و خواستار پاسخگویی مسئولان دستگاههای مربوطه در این خصوص شد.وی با انتقاد از پایین بودن مساله ایمنسازی در معادن حادثهخیر اظهار کرد: این فاجعه دردناک حاصل اهمال در استانداردسازی و سالمسازی محیط کار از سوی مسئولان مربوطه در وزارت صمت، کار و بهداشت قلمداد میشود.وی با انتقاد شدید از تکرار این گونه حوادث تلخ گفت:چرا نتایج و گزارشاتی که منجر به حل این معضل بزرگ کارگری در مشاغل سخت و زیان آوری چون معدنکاری میشود در مورد حوادث تلخ قبلی نظیر معدن یورت، معدن طزره و معدن شازند منتشر نمیشود؟ چرا باید همه ساله شاهد جان باختن تعدادی از جوانان شاغل در معادن کشور باشیم که با عرق جبین و کد یمین با حداقل حقوق غیرمکفی مصوب شورای عالی کار در سختترین شرایط کار میکنند و نمیدانند که آیا صبح که از منزل خارج می شوند چقدر شانس دیدن عزیزانشان را خواهند داشت؟گلپور با یادآوری ارزش جان معدنکاران و لزوم توجه به این اصل مهم از سوی صاحبان معادن گفت: در تمام دنیا غالبا کارگران معدن صاحب سهمی ولو اندک از معدنی هستند که در آن کار میکنند، ولی آیا در معدن یورت، طرزه و شازند نیز چنین است؟ اساسا ایمن سازی و استانداردسازی معادن چقدر اجرا میشود؟این مقام کارگری مسئولان را در جان باختن این کارگران مظلوم پاسخگو دانست و گفت:اگر معدن امن نیست چرا در آن فعالیت انجام میگیرد و کارگران با ناامنی در آن کار میکنند؟ چرا دستگاههای نظارتی و قضایی به این مساله ورود نمیکنند؟ مگر سال گذشته به مقاولهنامه ۱۵۵ سازمان جهانی کار در زمینه ایمنی و بهداشت کار نپیوستیم؟ هنوز داغ معدنکاران مظلومی که چندی قبل از همین معادن حادثه خیر عروج کردند سرد نشده است که چنین اتفاق ناگواری را در اثر اهمال کاری در نظارت و اجرا شاهد هستیم.به گفته وی همه ساله حوادث معدنی، جادهای و حین اشتغال کارگران به ویژه کارگران ساختمانی در مشاغل مختلف جان صدها و هزاران نفر را میگیرد ولی برای حفاظت از جان کارگران معدن برنامهای وجود ندارد و نکته جالب این است که بحث صلاحیت ایمنی پیمانکاران از شروط مناقصه حذف میشود.گلپور با بیان اینکه این فاجعه ناشی از اهمال در سیستمهای اجرایی و نظارتی است و هیچ کدام قابل توجیه نیست، گفت: به عنوان رئیس یکی از سه تشکل بزرگ کارگری از مسئولان میخواهیم که هر چه سریعتر در این خصوص به جامعه کارگری توضیح داده شود.
پزشکیان تسلیت گفت و دستور پیگیری فوری داد
مسعود پزشکیان در پی وقوع حادثه در معدن زغالسنگ طبس، پیش از عزیمت به نیویورک با صدور دستوراتی به وزرای کشور، صنعت، معدن و تجارت، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و استاندار خراسان جنوبی، خواستار تسریع در پیگیری وضعیت مصدومان حادثه و بررسی علت وقوع این حادثه و جان باختن کارگران این معدن شد.وزرای کشور، صنعت، معدن و تجارت، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و استاندار خراسان جنوبی مسئول بررسی علت وقوع حادثه در معدن معدن جوی شدند. رئیسجمهور ضمن صدور این دستورات خواستار بسیج همه امکانات برای تسریع در رسیدگی به وضعیت معدن زغالسنگ طبس، دلجویی از خانواده جانباختگان و درمان مصدومان این حادثه شد.وی با اشاره به انفجار معدن معدنجوی در طبظ، اظهار کرد: خدمت همه خانوادههای داغدار این حادثه تسلیت میگویم. با وزرای کشور، بهداشت و صنعت گفتوگو کردم تا با تمام تلاش پیگیر وضعیت و مشکلات آن عزیزان باشیم.رئیسجمهور یادآور شد: در صحبتی که با وزیر صنعت داشتم تأکید کردم این روند درسی شود که در هیچکدام از معادن کشورمان آن سیستمی را ایجاد کنند که دیگر چنین اتفاقی رخ ندهد. استاندارد معادن باید در حدی باشد که عزیزانی که آنجا شبانهروز تلاش میکنند، خطری به این شکل تهدیدشان نکند. امیدوارم این اتفاق رخ دهد. بازهم به خانوادههای عزیز جانباختگان تسلیت عرض میکنم. ما هرکاری از دستمان برآید برای پشتیبانی از آنان انجام خواهیم داد.اسکندر مؤمنی، وزیر کشور، هم دستوراتی به استاندار خراسان جنوبی صادر کرد و جویای آخرین وضع حادثه انفجار در معدن زغالسنگ معدن جوی طبس شد.وزیر کشور در این تماس دستور داد از همه امکانات استانی بهمنظور تسریع در عملیات امداد و نجات استفاده شود و تیمهای مدیریت بحران به منطقه اعزام شدهاند.سید محمد اتابک، وزیر صمت که برای پیگیری و بررسی موضوع عازم طبس شده، اشاره کرده است که پس از بررسیها اطلاعات تکمیلی اعلام میشود.معاون روابط کار وزارت تعاون هم با حکم وزیر برای پیگیری حادثه معدن طبس عازم منطقه شد. وزیر کار به جامعه کارگری و هموطنان اطمینان داده است که گزارش دقیقی از علت حادثه و تقصیر یا قصورهای احتمالی در زمینه رعایت اصول ایمنی معدن تهیه و منتشر کند.
دستور رئیس قوه قضاییه برای بررسی سریع ابعاد حادثه معدن
همچنین حجتالاسلام محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه طی تماسی با رئیسکل دادگستری استان خراسان جنوبی، به وی دستور داد تا ضمن همکاری و مساعدت با دستگاههای مسئول بهمنظور تسهیل و تسریع در روند امدادرسانی و جستجوی مفقودین و درمان مصدومین این حادثه دلخراش، بهسرعت ابعاد مختلف حادثه را مورد بررسی و رسیدگی قرار دهد و با مقصرین و خاطیان احتمالی، برخورد مقتضی و قانونی را به عمل آورد.محمد جعفر عبدالهی، رئیسکل دادگستری خراسان جنوبی هم امروز با حضور میدانی در محل حادثه معدن طبس به خبرنگاران گفت: همکاران قضایی ما در اولین ساعات وقوع حادثه بهمنظور بررسی آن در محل حاضر شدند.وی افزود: علل و عوامل دخیل در حادثه، شناسایی مقصران، رعایت جهات ایمنی برای کارگران در دستورکار دستگاه قضایی قرار گرفته است.رئیسکل دادگستری خراسان جنوبی با بیان اینکه پزشکی قانونی با ظرفیت کامل برای شناسایی متوفیان در صحنه حضور پیدا کرده است، بیان کرد: کار ترخیص اجساد به قید فوریت در حال انجام است و معطلی را دستگاههای خدمترسان از طرف دستگاه قضایی شاهد نخواهند بود.
قالیباف دستور پیگیری داد
حجتالاسلام علیرضا سلیمی سخنگوی هیات رئیسه مجلس هم از مأموریت رئیس مجلس به کمیسیون صنایع و معادن مجلس برای بررسی ویژه ابعاد حادثه انفجار در معدن زغالسنگ معدن جوی طبس خبر داد.وی افزود: قرار است بهزودی هیاتی از کمیسیون صنایع و معادن به طبس برای پیگیری این حادثه انفجار رفته و ضمن بررسی ابعاد و علل حادثه گزارش آن را به مجلس ارائه کند.در پی این حادثه از روز دوشنبه دوم مهر ماه، در استان خراسان جنوبی، سه روز عزای عمومی اعلام شد.