۱۴۰۵-۰۸-۲۵ ۲۳:۵۲

اقتصاد به اصلاحات سمت عرضه نیاز دارد؛ احیای تولید در گرو ثبات سیاسی ؛ تورم با «نسخه پولی» مهار نمی‌شود

یک اقتصاددان با تأکید بر اینکه کنترل نقدینگی به‌تنهایی به مهار تورم منجر نمی‌شود، گفت: اقتصاد ایران دلاریزه شده و با تغییرات نرخ دلار، قیمت‌ها افزایش می‌یابد. از سوی دیگر، دلار بیشتر تحت تأثیر عوامل سیاسی تغییر می‌کند؛ بنابراین، رابطه پیچیده‌ای میان نرخ ارز و تورم شکل گرفته است. لذا نمی‌توان تورم را صرفا پدیده‌ای پولی دانست، بلکه باید هم‌زمان عوامل عرضه و تقاضا را نیز بررسی کرد.مهدی بهکیش - استاد سابق دانشگاه علامه طباطبایی - در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: در شرایط فعلی اقتصاد ایران، تورم بیش از گذشته تحت تاثیر عوامل سمت عرضه و تحولات سیاسی قرار گرفته و کاهش رشد نقدینگی به‌تنهایی نمی‌تواند به مهار تورم و بازگشت رشد اقتصادی منجر شود.

وی با اشاره به رابطه نقدینگی و تورم اظهار کرد: تورم بلافاصله به تغییرات نقدینگی واکنش نشان نمی‌دهد و با یک تأخیر نسبت به آن تغییر می‌کند. این تاخیر به شرایط سیاسی و شوک‌های دیگری بستگی دارد که در اقتصاد اتفاق می‌افتد. همچنین در شرایط موجود سیاسی، انتظارات نقش مهمی در متغیرهای کلان از جمله تورم و نرخ ارز دارد؛ بنابراین سیاست‌مداران باید شرایط را طوری مدیریت کنند که جامعه باور کند که علاوه بر پایان جنگ، ثبات در پیش است. آنگاه انتظارات تورمی کاهش می‌یابد و در آن شرایط، سیاست‌های دولت چون کاهش نقدینگی بر تورم تاثیر مورد انتظار را خواهد داشت.بهکیش با بیان اینکه سرعت گردش پول نیز یکی از عوامل مؤثر در رابطه نقدینگی و تورم است، افزود: اقتصاد ایران متأسفانه دلاریزه شده و با تغییرات نرخ دلار، قیمت کالاها افزایش می‌یابد. از سوی دیگر، دلار نیز بیشتر تحت تأثیر عوامل سیاسی تغییر می‌کند؛ بنابراین، رابطه پیچیده‌ای میان نرخ ارز و تورم شکل گرفته است. اگر در شرایط فعلی نقدینگی را کاهش دهیم، ممکن است اثر چندانی بر تورم نداشته باشد؛ زیرا طرف عرضه یعنی عرضه کالا و خدمات، به‌شدت تحت تاثیر تغییرات نرخ دلار قرار گرفته است. بنابراین نمی‌توان تورم را صرفا پدیده‌ای پولی دانست، بلکه باید هم‌زمان عوامل سمت عرضه و سمت تقاضا را نیز بررسی کرد.

بهکیش با اشاره به چشم‌انداز تورم در هفته‌های آینده گفت: اگر ریسک‌های سیاسی کاهش پیدا نکند، تورم رو به کاهش نخواهد بود و احتمالاً افزایش پیدا می‌کند. حتی ممکن است رشد نقدینگی کنترل شود، اما تورم همچنان افزایش پیدا کند؛ زیرا تغییرات نرخ دلار بر قیمت کالاها اثر می‌گذارد.وی با بیان اینکه قیمت کالاهای داخلی در گذشته به اندازه امروز تحت تاثیر نرخ ارز نبود، توضیح داد: پیش از این، بیشتر کالاهای میانی وارداتی تحت تاثیر نرخ ارز قرار می‌گرفتند، اما اکنون به دلیل ریسک‌های سیاسی، قیمت کالاها بسیار بیشتر از گذشته از تغییرات دلار تاثیر می‌پذیرد.دبیرکل سابق اتاق بین‌المللی ایران درباره رابطه نقدینگی و رشد اقتصادی نیز اظهار کرد: در یک اقتصاد سالم و عادی، کاهش یا افزایش نقدینگی بر رکود و رشد اقتصادی اثر می‌گذارد، اما در اقتصاد ایران در حال حاضر شوک‌های سیاسی نقش پررنگ‌تری در وضعیت رشد اقتصادی دارند.بهکیش با طرح این پرسش که چرا با وجود رشد قابل توجه نقدینگی در سال‌های گذشته، اقتصاد ایران رشد نکرده است، گفت: عوامل دیگری مانند تحریم‌ها، جنگ و وضعیت روابط بین‌الملل به‌شدت بر تولید کالا اثر می‌گذارند. اگر شاخص شامخ را بررسی کنیم، می‌بینیم که انتظار رشد وجود ندارد و این شاخص از جنبه‌های مختلف وضعیت منفی را نشان می‌دهد. کاهش نقدینگی اقدام خوبی است، اما تنها یکی از عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی محسوب می‌شود و برای بازگشت رشد اقتصادی کافی نیست.

بهکیش درباره مدت‌زمان مورد نیاز برای بازگشت شرایط اقتصادی به وضعیت عادی پس از کاهش تنش‌های سیاسی گفت: حتی اگر روابط بین‌الملل عادی شود، بازگشت اعتماد زمان‌بر خواهد بود. این اقتصاددان درباره احتمال کاهش قیمت دلار و طلا در صورت دستیابی به توافق پایدار گفت: حتی اگر توافق پایداری شکل بگیرد، به نظر من دلار حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد بیشتر کاهش پیدا نمی‌کند.  با افزایش نرخ ارز، قیمت کالاها، هزینه واردات و صادرات و هزینه‌های داخلی نیز افزایش پیدا کرده و نمی‌توان انتظار داشت با کاهش نرخ دلار، قیمت تمام کالاها به همان نسبت پایین بیاید. اگر یک شوک وارد شود و قیمت دلار به‌یکباره ۴۰ درصد کاهش پیدا کند، به نظر من این کاهش پایدار نخواهد بود و ممکن است طی یک هفته دوباره به سطح قبلی برگردد.وی با تأکید بر چسبندگی قیمت کالاها اظهار کرد: قیمت کالاها معمولاً پس از افزایش، پایین نمی‌آید. بنابراین، مهم این است که دوباره با سرعت افزایش پیدا نکند. حتی اگر تورم صفر شود، معنایش این نیست که قیمت کالاها کاهش یافته، بلکه به این معناست که دیگر افزایش پیدا نمی‌کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پذیرش آگهی

چاپ انواع آگهی روزنامه های کثیرالانتشار

پاسخگویی 24 ساعته

پذیرش تلفنی 66973817-021