در سالهای گذشته، ایران اغلب در موقعیت دفاعی تصویر شد؛ کشوری که مورد تهدید قرار میگیرد، تحریم میشود یا در مجامع بینالمللی هدف فشار سیاسی است. اما روندهای اخیر، تصویری کاملاً متفاوت ترسیم کردهاند. ایران اکنون بازیگری است که نهتنها به تهدید پاسخ میدهد، بلکه هزینه تجاوز را برای مهاجم بهگونهای افزایش میدهد که ادامه بازی برای او بیمعنا شود.
قدرت ایران دیگر صرفاً به برد موشکها یا تنوع تسلیحات محدود نیست. آنچه ایران را به بازیگر کلیدی منطقه تبدیل کرده، درک عمیق از منطق بازدارندگی فعال، بهرهگیری از دانش بومی در صنایع دفاعی و ظرفیت بسیج منطقهای است. امروز جمهوری اسلامی ایران نه بهدنبال جنگ، بلکه در پی تثبیت معادلهای است که در آن، هزینه هر تجاوز چنان سنگین باشد که در ذهن هر دشمنی بهعنوان آخرین گزینه مطرح شود.
رخدادهای اخیر یک نقطه عطف در این روند بودند. ایران توانست نشان دهد که نهتنها توان واکنش دارد، بلکه اراده و شجاعت بهکارگیری این توان را نیز دارد. همین اراده است که بسیاری از محاسبات متجاوزان را بر هم زده و آنها را وادار به تجدیدنظر در راهبردهایشان کرده است. امروز وقتی سخن از ایران به میان میآید، دیگر نمیتوان با واژگان قدیمی سخن گفت. آنچه مقابل ماست، کشوری با ظرفیت راهبردی، آگاهی سیاسی و قدرت بازدارندگی چندلایه است.
در سایه تحولات تازه، این واقعیت برای همگان روشن شده که ایران کنشگری تعیینکننده در معادلات آینده منطقه است. از این پس، هر بازیگری که بخواهد تصمیمی در غرب آسیا اتخاذ کند، ناگزیر است جایگاه ایران را بهعنوان یک مؤلفه اصلی بیش از گذشته در نظر بگیرد. در عصر جدید، سکوت ایران پایان یافته است؛ اکنون نوبت شنیدن پاسخهای بلند و قاطع است.
حمید میرزایی نژاد-صاحب امتیاز
