وقتی شاخص تورم تولید بالا میرود، این به معنای افزایش قیمت تمامشده کالاهاییست که در نهایت به دست مصرفکننده میرسند. تورمی که از کارخانه بیرون میآید، در نهایت به خانه مردم میرسد. اما مشکل زمانی پیچیدهتر میشود که این فشار هزینهای، در بخشهایی چون صنعت غذا اتفاق میافتد؛ یعنی جایی که کالاهای اساسی و مایحتاج روزانه مردم تولید میشود. این موضوع در روزهای گذشته به طور مرتب از سوی مردم، نمایندگان مجلس و رسانهها مورد توجه قرار گرفته بود که افزایش قیمتها به رغم تلاش دولت برای کنترل، در حال ادامه روندی صعودی است. این مسئله همانقدر مهم و اساسی است که در شرایط بعد از جنگ میتواند رویکرد مردم را نسبت به پاسخ انسجام و مسئولیتپذیری وارد تحلیلهای متنوعی کند. البته این برآیند در هفتههای گذشته از طرف مسئولان و سیاسیون هم مورد توجه قرار گرفت و آنها به صراحت گفتهاند پاسخ تاب مردم مقابل بحرانها حمایت دولت از دهکهای پایین جامعه و نظارت بر قیمت کالاهاست. در همین حین، معاون اول رئیسجمهور و مسئولان دولتی دیگر نیز بر مسئله احتکار برنج یا سوءاستفاده در زنجیره توزیع هشدار دادهاند. با این وجود همه مشکلات با این هشدارها قابل حل نیست، چراکه بخشی از این نابسامانی در بازارها به ساختارها و روشهای سیاستگذاری بازمیگردد. تورم تولید در صنایع غذایی به دلایلی مانند رشد بهای مواد اولیه، هزینههای انرژی، حملونقل و دستمزدها شدت گرفته است. این موضوع نشان میدهد سیاستهایی که صرفاً بر کنترل قیمت در سطح خردهفروشی متمرکزند، نهتنها پایدار نیستند، بلکه ریشه بحران را نادیده میگیرند. کنترل قیمت در انتهای زنجیره، بدون حمایت از ابتدای آن، تنها به افت کیفیت، کاهش عرضه یا رشد بازارهای غیررسمی میانجامد.
در اقتصاد امروز ایران، تلاش برای کنترل تورم مصرفکننده بدون کنترل تورم تولید، نتیجه مورد نظر را نخواهد داشت. وقتی کارخانهها با هزینههای فزاینده روبهرو هستند و هیچ چشمانداز روشنی از ثبات در بازار ارز و انرژی ندارند، نمیتوان انتظار داشت که کالاهای اساسی با قیمت مناسب به دست مردم برسد.
اکنون زمان آن است که سیاستگذاران از درمانهای کوتاهمدت عبور کرده و نگاه ساختاری به تورم داشته باشند. زنجیره تولید از کارخانه تا سفره، نیازمند ثبات، امنیت اقتصادی و حمایت هدفمند است. اگر امروز این زنجیره در نقطه تولید دچار گسست شود، فردا در نقطه مصرف با مشکلات بزرگتری مواجه خواهیم شد.
حمیدمیرزایی نژاد-صاحب امتیاز
